7
VĂN MINH Ả RẬP
I.ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ CƯ DÂN
1.1 Điều kiện tự nhiên
A Rập là bán đảo lớn nhất thế giới ở Tây Á ( trên 3 triệu km2 ) diện tích lớn hơn ¼ châu Âu. Tiếp giáp với 3 khu vực: Á, Âu, Phi. Địa hình Ai Cập hình thành 3 vùng khá rõ rệt:
- Vùng ven biển Hồng Hải, có nhiều thành phố sầm uất: Mécca, Yatơrip,..
- Miền ven biển phía Nam có nhiều đồng cỏ tươi tốt, nguồn nước phong phú, đất đai có thể trồng trọt được thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp và chăn nuôi đại gia súc. Hơn nữa nhờ nằm trên con đường buôn bán giữa Tây Á và Bắc Phi nên Yêmen có điều kiện phát triển về thương nghệp.
- Khu vực sâu trong bán đảo thỉnh thoảng có những sa ốc, là những trạm dừng chân của đoàn buôn, còn cư dân ở đây thì chở hàng hay dẫn đường thuê...
Phần lớn đất đai còn lại của A Rập là sa mạc và bãi cỏ, khí hậu khô, nguồn nước hiếm. Vì vậy người dân ở đây chủ yếu sống bằng nghề chăn nuôi mà súc vật được nuôi nhiều nhất ở đây là dê và lạc đà.
A Rập không có nhiều khoáng sản, nhưng bù lại do buôn bán rộng rãi, hơn nữa trong quá trình phát triển do bành trướng mạnh mẽ về lãnh thổ nên có điều kiện bổ sung nhiều tài nguyên về khoáng sản phục vụ cho việc phát triển kinh tế.
Tóm lại, A Rập có điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng một nền văn minh toàn diện phong phú, lại ra đời muộn do đó có thể kế thừa nhiều thành tựu của nền văn minh.
1.2 Cư dân
Cư dân chủ yếu là người của tộc Xêmit ( vốn là dân du mục trên sa mạc ), khi tràn xuống họ tỏ ra thích nghi với điều kiện sống , nên nhanh chống phát triển, đặc biệt là lĩnh vực buôn bán và khả năng chinh phục.
Do địa hình khác nhau nên tổ chức xã hội và trình độ của các vùng cũng rất khác nhau. Cư dân A Rập theo tính ngưỡng tập quán Đa Thần, đặc biệt tại các thành phố, có nhiều vị thần do đám thương nhân nhiều nơi mang đến, do vậy đám tăng lữ sống rất giàu có. Thành phố Mecca là điển hình nhất.
II. SỰ THÀNH LẬP VÀ DIỆT VONG CỦA NHÀ NƯỚC A RẬP
Nhà nước Ả Rập mãi đến thế kỉ VII mới thành lập. Qúa trình thành lập nhà nước A Rập gắn liền với quá trình ra đời đạo Hồi do Môhamet truyền bá.
Môhamet xuất thân từ một bộ lạc có thế lực ở Mecca. Năm 610, ông bắt đầu truyền bá đạo Hồi. Năm 622, bị tầng lớp quý tộc Mecca phản đối và hãm hại, Môhamet và tín đồ của mình chạy lên thành phố Yatơrip ở phía Bắc. Môhamet tự xưng là tiên tri, nên từ đó thành phố Yatơrip đổi tên thành Mêdina nghĩa là “ Thành phố của tiên tri” . Tại đây Môhamet dần thành lập được một lực lượng chính trị kết hợp tôn giáo do ông cầm đầu.
Năm 630, nhận thấy mình đã đủ thế lực để chiếm Mecca, Môhamet đem 10.000 người tiến xuống thành phố này. Mecca không giám chống cự, Môhamet đứng đầu nhà nước A Rập mới thành lập.
Năm 632, Môhamet chế. Từ đó, người đứng đầu nhà nước và tôn giáo ở A Rập gọi là Calipha ( nghĩa là người thừa kế của nhà tiên tri ).
Sau khi Môhamet chết, từ năm 632 đến năm 661, các Calipha đều do giới quý tộc bầu ra. Năm 661, Calipha Ali vốn là em con chú và là con rể của Môhamet bị giết chế, viên tổng đốc ở Xiri thuộc họ Ômayát được lập lên làm Calipha, tờ đó ngôi Caliphantrowr thành cha truyền con nối. Đamát ở Xiri được chọn làm kinh đô của vương triều này.
Triều Ômayát tiếp tục thi hành chính sách chinh phục bên ngoài, kết quả A Rập chiển được một dải ở miền Bắc châu Phi và bán đảo Tây Ban Nha, do đó đến giữa thế kỉ VIII, A Rập trở thành một đế quốc rộng lớn, lãnh thổ gồn đất đai 3 châu là châu Á, châu Phi và châu Âu. Phía Đông đến lưu vực sông Ấn, phía Tây giáp Đại Tây Dương.
Năm 750, phong trào khởi nghĩa của nhân dân đã lật đổ triều Ômayát. Đến thế kỉ X, đế quốc A Rập không duy trì được sự thống nhất nữa, thế lực ngày càng suy yếu. Năm 1258, kinh đô Bátđa bị quân Mông Cổ chiếm. Đế quốc A Rập bị diệt vong.
Bạn đang đọc truyện trên: Truyen4U.Com