Trước khi tiếp tục, chúng ta có một vấn đề nho nhỏ...

Chuyện là...

làm sao người ta phát hiện ra các hành tinh?

Vì sự thật là các hành tinh nhìn không khác gì các ngôi sao trên bầu trời, ví dụ là Sao Mai, thật chất là Kim Tinh, nhưng chúng ta cũng gọi là 'Sao' Mai.

Ngay cả từ 'tinh' cũng có nghĩ là 'sao'....

Mà khoan, vậy thì 'hành tinh' cũng có nghĩa hán việt.

Hành => di chuyển

Tinh => ngôi sao

=> Hành tinh là các ngôi sao di chuyển trên trời.

Và đó cũng là cách người ta phát hiện ra các hành tinh từ rất lâu về trước.

Khi người xưa quan sát bầu trời trong một khoảng thời gian, họ phân ra những ngôi sao 'cố định' (ví dụ các sao trong chòm sao hoàng đạo) và những ngôi sao di chuyển trên bầu trời, mà nếu chỉ xét trong khoảng thời gian ngắn, các ngôi sao này không di chuyển theo quy luật nào.

Và người xưa đã quan sát được 5 ngôi sao chuyên đi lung tung như vậy trên bầu trời. Người Hy Lạp gọi đó là những ngôi sao lang thang, hoặc sao du mục (wandering stars -πλάνητες ἀστέρες ) hoặc chỉ đơn giản du mục (wanderers -πλανῆται), đọc là planētai, mà hiện nay chúng ta đọc là planet -hành tinh.

======== Một vài thông tin bên lề========

1. Các hành tinh đều được đặt tên theo quy luật là tên của một vị thần, mà có vẻ phải là thần của La Mã, Chỉ duy nhất Thiên Vương Tinh - Uranus đặt theo tiếng theo Hy Lạp. (chắc là luật của bên thiên văn)

Ví dụ có nhiều ý tưởng cho tên của Thiên Vương Tinh, nhưng cuối cùng vẫn kết thúc bằng tên của một vị thần.

Nhà thiên văn Jérôme Lalande đề xuất tên gọi Herschel để vinh danh chính người đã khám phá ra nó. Trong khi nhà thiên văn Erik Prosperin lại đề xuất tên Neptune mà được một số người khác ủng hộ với ý tưởng kỷ niệm chiến thắng của hạm đội Hải quân Hoàng gia Anh trong Cách mạng Mỹ bằng cách đặt tên cho hành tinh mới là Neptune George III hoặc Neptune Great Britain. 

Bode nêu ra tên Uranus, cách gọi Latin hóa của vị thần bầu trời, Ouranos. Bode lập luận rằng giống như Saturn là cha của Jupiter, hành tinh mới này nên đặt tên theo cha của Saturn. Năm 1789, một người bạn cùng Viện hàn lâm của Bode là Martin Klaproth đã đặt tên cho nguyên tố ông mới phát hiện ra là "urani" nhằm ủng hộ lựa chọn của Bode. Cuối cùng, đề xuất của Bode đã được sử dụng rộng rãi, và được chính thức công nhận năm 1850 khi Cơ quan Niên giám Hàng hải HM, chuyển cách sử dụng từ tên gọi Georgium Sidus thành Uranus.

2. Nếu chúng ta sinh trước những năm 1850, hệ mặt trời lúc bây giờ có tới 11 hành tinh, hồi đó người ta chưa tìm ra Neptune với Pluto, mà thay vào đó là Vesta, Juno, Ceres, Pallas, như thứ tự, ở giữa Mars đến Jupiter.

Nếu bạn rành thần thoại La Mã thì sẽ biết đây là tên của 4 nữ thần, mà từ sau những năm 1850, những hành tinh này được xếp vào loại tiểu hành tinh. Kết quả trong các hành tinh chỉ có Venus là nữ thần.

  =====================================  

Chúng ta có phần về các hành tinh này là bởi vì các hành tinh sẽ giải thích một câu hỏi quan trọng trong thứ ngày:

Đó là thứ tự của thứ ngày.

Khỏi nói cũng thấy cả 2 không liên quan tới nhau, nếu mà thứ ngày với các hành tinh mà trùng thứ tự với nhau thì chúng ta không khó khăn trong việc nhớ tên thứ ngày hay trật tự các hành tinh đâu nhỉ?

À mà trước đó, 

NHỮNG GÌ CHÚNG TA SẮP BÀN CHỈ LÀ GIẢ THUYẾT

Dù sao thì một chuyện cũng quá xưa rồi, xưa hơn thời mọi người vẫn nghĩ Trái Đất là trung tâm vũ trụ, và các hành tinh, ngôi sao, Mặt Trời, Mặt Trăng xoay quanh Trái Đất.

Okay, hãy nghĩ như một người cổ đại:

Chúng ta có Mặt Trời, Mặt Trăng và các ngôi sao lang thang.

Mọi thứ xoay quanh Trái Đất.

Cái nào di chuyển nhanh hơn chắc ở gần hơn,

Và chúng ta có thứ tự các hành tinh thời bấy giờ:

Nếu vậy thứ ngày hồi xưa sẽ theo thứ tự như trên?

Ồ không, có vẻ họ thích để 2 vật thể to sáng nhất cạnh nhau, hoặc vì nhiều lí do hay trùng hợp gì đó, dù sao cũng là giả thuyết mà.

Người cổ đại đã làm thế này:

Họ cho giờ 1 là giờ Mặt Trăng, giờ 2 là Saturn, giờ 3 là Jupiter, (Tức là đi từ xa nhất đến gần nhất) ... giờ 23 là Saturn, giờ 24 là Jupiter.

Sang ngày tiếp theo, giờ 1 sẽ là Mars, giờ 2 là Mặt Trời,....

Nói túm gọn là coi hình dưới:

Kết quả là ta có thứ tự ngày như bây giờ @. @

Mà khoan, hồi đó có 24h rồi à?

Thật ra họ có 60 phút luôn rồi.

Nếu không nhầm thì Ấn Độ cũng là một trong những nền văn hóa phân chia giờ phút sớm nhất, nhưng của họ là 60 giờ, và một giờ là 24 phút. (<= cẩn thận,  thông tin không đáng tin cậy lắm)

Một thông tin nữa cũng là giả thuyết:

Sao lại là 24?

Kiểu như... con người có 10 ngón tay, nếu 10 ngón cho buổi sáng, 10 ngón cho buổi tối thì ngày có 20 giờ, hoặc họ cũng có thể làm 30 giờ.

Người ta cho rằng số 12 là từ 12 lóng tay.

Không tính ngón cái thì tay trái 12 lóng tay và tay phải cũng 12, tổng là 24 tất cả. Việc đếm bằng lóng tay có vẻ được lợi về số lượng hơn.

Còn về việc 60 phút, số 60 có thể chia hết cho 1, 2, 3, 4, 5, 6, có lẽ vì vậy nên con số này được chọn.

Chuyện thêm ngoài lề:

La Mã từng có 8 ngày trong một tuần, đặt tên từ A tới H, về sau tiếp thu văn hóa từ Ai Cập nên đổi thành 7 ngày trong một tuần, từ đó mới đặt tên cho ngày. Mà vụ đặt tên theo thần có vẻ được ưu chuộng, và lan đi gần khắp giới cổ đại, và tất nhiên...

...lan đến châu Á :3

To be continued....

Tham khảo:

https://en.wikipedia.org/wiki/Planet

https://www.timeanddate.com/calendar/days/7-days-week.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Names_of_the_days_of_the_week