b29

1.cách mạng hà lan

trước cách mạng , lãnh thổ thuộc hai nước bỉ và hà lan ngày nay , gọi là nê đéc lan ( nghĩa là vùng đất thấp , vì phần lớn  đất đai ở đây thấp hơn mực nc biển ). cuối thế kỉ 15 , nê đéc lan lệ thuộc áo , đến giữa thế kỉ 16 lại chịu sự thống trị của vương triều tây ban nha

từ đầu thế kỉ 16 nê đéc lan là một trong những vùng kinh tế tư bản chư nghĩa phát triển nhất châu âu với nhiều tp và hải cảng , trong đó đã hình thành những trung tâm thương mại nổi tiếng là u trếch , am xtéc đam, an véc pen ...cùng với sự lớn mạnh của công thương nghiệp , giai cấp tư sản nê đéc lan sớm hình thành , ngày càng có thế lực về kinh tế

cũng vào thời điểm này , khi làn sóng cải cách tôn giáo lan rộng khắp châu âu thì nê đéc lan là một địa bàn thuận lợi để tư tưởng tân giáo của can vanh pt

để củng cố uy quyền , quốc vương tây ban nha đã tăng cường kiểm soat và vơ vét của cải của nhân dân nê đéc lan bằng việc đấnh thuế nặng nề nhằm kìm hãm sự pt của vùng đất thấp này , đồng thời thực hiện chính sách đần áp khốc liệt những ng theo tân giáo , đàn ông sẽ bị chặt đầu , đàn bà bị chôn sống hoặc thiêu chết , tài sản bị tịch thu , những ng che giấu , nói chuyện hoặc giúp đỡ cũng bị tịch thu tài sản

tháng 8 1566 , nhân dân nhiều nơi ở miền bắc nê đéc lan đã nổi dậy khởi nghĩa , mà mục tiêu tấn công đầu tiên là giáo hội - chỗ dựa vững chắc của chính quyền tây ban nha

tháng 8 1567 , vương triều tây ban nha đưa quân sang nê đéc lan , đần áp dã man những ng khởi nghĩa , nhưg k ngăn cản đc sự phản khág của quần chúng

tháng 4 1572 quân khởi nghĩa đã làm chủ đc các tỉnh phía bắc . một số quý tộc tư sản hoá ở nê đéc lan bất mãn vs tầng lớp thống trị tây ban nha đã dứng về phía quân khởi nghĩa , nắm quyền lãnh đạo phong trào

tháng1 1579 đại biểu các tỉnh miền bắc họp hội nghị ở u trếch , tuyên bố thống nhất hệ thống tiền tệ , đo lường , tổ chức quân sự và chính sách đối ngoại . đạo can vanh đc công nhận là quoấc giáo , quyền tự do tin ngưỡng đc tôn trọng, tháng 7 1582 vua tây ban nha phi líp 2 bị phế truất . hội nghị các đẳng cấp gốm đại biểu của các tỉnh miền bắc trở thành cơ quan quyền lực tối cao . các tỉnh miền bắc nê đéc lan đc thống nhất thàng 1 nc cộng hoà vs tên gọi các tỉnh liên hiệp hay hà lan ( tên 1 tỉnh có vai trò quan trọng nhất trong các tỉnh liên hiệp và thủ đô là am xtéc đam ). song , chính quyền tây ban nha chưa chịu công nhận hà lan . nhân dân hà lan phải tiếp tục đấu tranh . mặc dù hiệp định đìng chiến giữa tây ban nha và hà lan đã đc kí kết vào năm 1609 nhưng mãi đến năm 1648 nền độc lập của hà lan nới đc công nhận

cách mjang hà lan là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới , diễn ra dưới hình thức chiến tranh giải phóng dân tộc để lật đổ ách thống trị của thế lực pk nc ngoài , mở đườg cho chủ nghĩa tư bản pt. tuy còn nhiều hạn chế nhưng cách mạng hà lan vẫn coa ý nghĩa báo hiệu 1 thời đại mới thời đại của các cuộc cách mạng tư sản và bước đầy suy vong của chế độ pk

2. cm tư sản anh

đầy thế kỉ 17 , anh là nc có nền kt pt nhất châu âu . sản lượng công trừong thủ công đã chiếm ưu thế hơn sx của phường hội , số lượng và chất lượng ngày càng tăng . tư sản anh giàu lên nhanh chóng nhờ sự pt mạnh mẽ của ngoại thương , chủ yếu là bán len dạ và buôn nô lệ da đen

công nghiệp len dạ pt làm cho nghề nuôi cừu trở nên có lợi nhất . nhiều địa chủ , vốn là quý tộc , chuyển hướng kinh doanh thep lối tư bản chủ nghĩa , đuổi tá điền đi , biến ruộng đất thành đồng cỏ r thuê nhân công nuôi cừu lấy lông cung cấp cho thị trường . bộ phận quý tộc này đã giàu lên nhanh chóng , dần dần tư sản hoá thành tầng lớp quý tộc mới 

chế độ phong kíên , vs chỗ dựa là tầng lớp quý tộc và giáo hội anh , ngày càng cản trở sự kinh doanh làm giàu của rư sản và quý tộc mới , dưới thời vua sác lơ 1( từ năm 1625) nhiều thứ thuế ms đc đặt ra , nhà nc nắm đọc quyền thương mại và thu thuế thuyền bè , duy trì nhiều đặc quyền phong kiến , đời sống nhân dân càng thêm cơ cực

mâu thuẫn giữa tư sản quý tộc mới vs các thế lực pk phản động đc biểu hiện qua ngững cuộc xung đột giữa quốac hội vs nhà vua

nguyên nhân trực tiếp bùng nổ cách mạng xoay quanh vấn đề tài chính , khi sác lơ 1 triệu tập quốc hội ( 4 1640) nhằm tăng thuế để có tiền chi cho cuộc nổi dậy của ng xcốt len ở miền bắc nc anh . quốc hội ,gồm đa số là quý tộc ms và tư sản , k phê duyệt các khoản thuế ms do vua đặt ra , kịch liệt công kích chính sách bạo ngược của nhà vua và đòi quyền kiểm soát quân đội, tài chính và giáo hội . sác lơ 1 định dùng vũ lực đần sáp quốc hội , song đã bị quần chúng nd phảh đối quyết liệt . bị thất bại, sác lơ 1 chạy lên phía bắc luân đôn , tập hợp lực lượng pk chuẩn bị phản công

thánh 8 1642 , sác lơ 1 uyên chíên vs quốc hội . tùe năm 1642 đến năm 1648 đã xảy ra nội chiến giữa quốc hội đc sự ủng hộ của quần chúng nd , vs nhà vua có sự hỗ trợ của quý tộc pk và giáo hội anh

do áp lực của quần chúng , đầu năm 1649 , sác lơ 1 bị xử tử . anh trở thành nc cộng hoà do ô li vơ crôm-oen (1599-1658) đứng đầu . cách mạng dật tới đỉnh cao

crôm oen đem quân chinh phịc ai len cà xcốt len . để bảo vệ quyền lợi của mình , tư sản và quý tộc ms đã trao trọng trách cho crôm oen vs tước bảo hộ công . nền độc tài quân sự đc thiết lập ( 1653)

sau khi crôm oen qua đời (1658) , nc anh lâm vào tình trạng k ổn định về chính trị , dẫn đến sự thỏa hiệp giữa quốc hội vs lực lượng pk cũ . tháng 12 - 1688 , quốc hội đã tiến hành chính biến , đưa vin hem ô-ran-giơ ( quốc trưởnh hà lan và là con rể vua anh ) lên ngôi vua . chế độ quân chủ lập hiến đc thiết lập.

cách mạng tư sản anh đã lật đổ chế độ pk, mở đường cho chủ nghĩa tư bản pt mạnh mẽ hơn . đây là cuộc cm tư sản có ý ngĩa trọng đại trong thời kì quá độ từ chế độ pk sang chế độ tư bản