❓ Vì sao ung thư lại khó chữa đến như vậy?

🗣 Ở Việt Nam có lẽ chúng ta cũng đã từng nghe rất nhiều những câu như “ăn cái này nhiều bị ung thư đó”, “chơi cái này nhiều coi chừng bị ung thư đó” hay thậm chí “sống ở đây lâu coi chừng bị ung thư luôn đó”. Nên chắc rằng mọi người đều hiểu được rằng căn bệnh quái ác trên tiêu đề đã luôn gây ám ảnh đến loài người như thế nào rồi nhỉ?

1/ Ung thư là gì và sức ảnh hưởng của nó đến loài người?
👾 Ung thư xảy ra khi các tế bào bình thường tích tụ các thể đột biến thông qua những sinh hoạt đời sống bình thường như hút thuốc lá, hấp thụ các chất độc hại trong đồ ăn thức uống,… Phần lớn thì các tế bào có thể phát hiện những đột biến hoặc DNA bị hư để tự sửa chữa hoặc tự phá hủy ngăn mối hiểm họa lây lan. Tuy nhiên lại có vài đột biến cho phép tế bào ung thư phát triển không kiểm soát và bắt đầu xâm lấn những mô lân cận hoặc thậm chí di chuyển qua các cơ quan khác trong cơ thể gây ra di căn và một khi đã trở thành di căn thì gần như không còn cơ hội để chữa khỏi.
💀 Theo thống kê từ Wikipedia, vào năm 2015 khoảng 90,5 triệu người bị ung thư. Khoảng 14,1 triệu trường hợp mới xuất hiện một năm (không bao gồm ung thư da). Nó gây ra 8,8 triệu người chết (15,7%) số người chết. Loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới là ung thư phổi , ung thư tuyến tiền liệt , ung thư đại trực tràng và ung thư dạ dày. Ở nữ giới, các loại phổ biến nhất là ung thư vú , ung thư đại trực tràng, ung thư phổi và ung thư cổ tử cung. Trong năm 2012, khoảng 165.000 trẻ em dưới 15 tuổi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư. Nguy cơ ung thư tăng lên đáng kể do tuổi tác và nhiều bệnh ung thư thường xảy ra ở các nước phát triển. Tính đến 2010, thế giới đã phải chi đến tận hơn một ngàn tỷ USD trường kỳ để có phục vụ cho quá trình nghiên cứu và phát triển những phương pháp điều trị ung thư.

2/ Cách thức điều trị ung thư hiện nay:
👾 Vấn đề vô cùng nhức nhối ở đây đó chính là không chỉ tồn tại duy nhất một loại ung thư mà có đến tận hơn 100 loại khác nhau có thể gây ảnh hưởng đến khắp cơ thể của con người. Vì vậy không hề có bất kì một phương pháp điều trị chung nào để có thể đẩy lùi cũng như điều trị tất cả mọi loại ung thư.
Đối với hầu hết mọi loại ung thư, phẩu thuật để loại bỏ khối u ra khỏi cơ thể vẫn là cách điều trị tốt nhất, kèm theo đó là những đợt xạ trị và hóa trị để tiêu diệt bất kỳ tế bào ung thư còn sót lại nào trong cơ thể. Còn nhiều phương pháp khác cũng có thể kể đến như phương pháp sử dụng hormone, các liệu pháp miễn dịch và cùng nhiều cách điều trị khác tùy thuộc vào mức độ cũng như loại ung thư mà người bệnh mắc phải.
💀 Nhưng dù là vậy, tỷ lệ thành công để chữa lành ung thư thường vẫn không hề cao được và nếu hóa trị lẫn xạ trị lâu dài có thể gây nhiều biến chứng đối với cơ thể ngoài mong muốn. Nên rằng việc nghiên cứu cách chữa trị ung thư vẫn luôn được đẩy mạnh trong khoảng thời gian dài đằng đẵng vừa qua.

3/ Vì sao ung thư lại quá khó chữa đến như vậy?
⚛️  Hầu hết các phương pháp trên được phát triển bằng việc nghiên cứu những tế bào ung thư được nuôi cấy trong phòng thí nghiệm. Nhưng trên thực tế những tế bào ung thư ở môi trường bên ngoài và bên trong cơ thể sống lại có nhiều đặc tính khác nhau nên dẫn đến việc dù rằng đã chế tạo được loại thuốc đặc trị tế bào ung thư được nuôi cấy nhưng khi áp dụng lên cơ thể con người thì hoàn toàn thất bại.
⚛️  Một lý do nữa đó chính là ở những khối u ác tính, chúng có thể cùng một lúc có nhiều tế bào ung thư khác nhau không đáng kể. Qua thời gian, các đột biến di truyền đó sẽ tích tụ trong tế bào ở các phần khác nhau ở khối u và phát triển trở thành các dạng nhân bản phụ nguy hiểm. Đó được gọi là sự không đồng nhất vô tính (Clonal Heterogeneity) và khiến cho việc điều trị gặp không ít khó khăn khi mà với một chút khác biệt nhưng cùng một loại thuốc chỉ có thể trị được một hoặc vài bản thể của chúng mà không thể có tác dụng với toàn bộ tất cả bọn chúng được.
⚛️  Một thử thách đến loài người nữa đó chính là khối u tồn tại là một hệ sinh thái liên kết động nơi mà các tế bào ung thư liên tục giao tiếp với nhau và tiếp xúc trực tiếp với những tế bào khỏe mạnh lân cận. Vì vậy chúng có thể khiến các tế bào bình thường tạo ra các mạch máu để nuôi khối u và thải ra các chất cặn bã. Cùng lúc đó chúng cũng có thể tác động lên hệ miễn dịch để làm suy yếu chức năng của nó, giúp những tế bào ung thư không bị nhận dạng và tiêu diệt. Nên rằng với việc lân la quá sâu vào khắp cơ thể nên việc loại trừ chúng hoàn toàn là vô cùng khó khăn.
⚛️  Chưa hết, có nhiều nghiên cứu rằng dù cho số lượng tế bào ung thư gốc là vô cùng nhỏ nhưng chúng lại có nhiều tính chất đặc biệt khiến cho hóa trị lẫn xạ trị đều không hề hấn gì đến chúng. Và dù cho còn lại chỉ một chút tế bào ung thư gốc, nhỏ đến mức mà công nghệ hiện nay không có khả răng phát hiện ra được thì chúng vẫn sẽ có thể nảy nở và phát triển thành một khối u hoàn toàn mới. Nên nếu có thể phát triển được những công nghệ có thể loại bỏ hoàn toàn được những tế bào ung thư gốc này thì có lẽ sẽ có nhiều chuyển biến tích cực trong lĩnh vực vô cùng nhức nhối này.
⚛️  Và cuối cùng có thể liệt kê đến và có lẽ cũng là lí do quan trọng nhất mà cho đến nay chúng ta vẫn chưa thể chữa lành ung thư được, đó chính là do công nghệ loài người phát triển không đủ nhanh so với sự tiến hóa của bọn chúng. Các tế bào ung thư được xem như là những bậc thầy về sự thích nghi bằng cách điều chỉnh các đặc tính phân tử và tế bào để tồn tại được dưới những áp lực ta luôn tác dụng lên chúng. Vì vậy ung thư ác tính là những hệ thống phức tạp liên tục phát triển và thích nghi, nên lý thuyết được đưa ra để có thể đánh bại chúng đó là cần phải tìm ra được những hệ thống thí nghiệm mới mà có thể mô tả sự phức tạp của chúng để theo dõi và đưa ra hướng điều trị phù hợp với từng thay đổi.

4/ Khả năng của con người hiện nay:
🌟  Vào đầu năm nay, một nghiên cứu được công bố hồi đầu năm nay đã chỉ ra được hai cách để phá hủy được sự đề kháng của hầu hết các tế bào ung thư trên chuột. Cách thứ nhất đó là những nhà khoa học quan sát rằng sự phát triển của tế bào ung thư có liên quan đến việc tăng insulin bên trong cơ thể. Nên rằng họ cho những con chuột một chế độ ăn để giảm hàm lượng insulin tiết ra cùng với đó là sử dụng thuốc đều đặn. Kết quả vô cùng khả quan đó là khối u bên trong con chuột đó nhỏ hơn đáng kể so với con chuột khác chỉ được sử dụng thuốc không thôi.
🌟 Một phương pháp mới khác nữa có tên là Immunotherapy. Phương pháp này được trực tiếp sử dụng lên người mắc ung thư phổi thông qua một loại thuốc có tên Keytruda. Loại thuốc này có công dụng chặn các mô tiếp xúc với những tế bào ung thư từ đó giảm thiểu khả năng gây ra sự lây nhiễm nguy hại đến cơ thể. Kết quả thu được là vô cùng khả quan khi mà tỷ lệ tử vong của các bệnh nhân được nghiên cứu thấp hơn đến 51% so với những loại thuốc khác.
🌟 Như vậy có lẽ như mọi cố gắng của con người trước giờ vẫn luôn có hiệu quả tích cực. Dù con số thống kê chỉ mang tính tương đối nhưng tỷ lệ tử vong trung bình cho hầu hết các loại ung thư đã giảm đáng kể từ những năm 70 cho đến nay và vẫn đang tiếp tục đi xuống và hy vọng chỉ một ngày không xa nữa thôi, ung thư không còn là một trong những mối nguy hại lớn nhất đối với loài người nữa.

📂 Nguồn: Tổng hợp, dịch thuật, xử lý và phân tích bởi Science Realm từ Science Insider, TED ed và Wikipedia.

#ScienceRealm #Biology #Sinhhoc #Cancer #Ungthu