BÀI 3: QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐôNG

1) ĐK TỰ NHIÊN VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CÁC NGÀNH KINH TẾ

a) điều kiện tự nhiên

-thuận lợi: Đất đai phù sa màu mỡ, gồm nguồn nước tưới, thuận lợi cho sản xuất và sinh sống.

-Khó khăn: dễ bị lũ lụt, gây mất mùa ảnh hưởng ->đời sống của nhân dâna

_Do thuỷ lợi người ta đã sống quần tụ thành những trung tâm, quần cư lớn và gắn bó với nhau trong tổ chức công xã. Nhờ đó nhà nước sớm hình thành nhu cầu sản xuất và trị thuỷ, làm thuỷ lợi.

b)Sự phát triển của ngành kinh tế:

Nghề nông nghiệp tưới nước là gốc, ngoài ra còn chăn nuôi và làm thủ công nghiệp

2)SỰ HÌNH THÀNH CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI

_Cơ sở hình thành: sự phát triển của sàn xuất -> sự phân hoá giai cấp -> nhà nước mới ra đời.

_Các quốc gia cổ đại đầu tiên xuất hiện ở Ai Cập, Lưỡng Hà, Ấn Độ vào khoảng thiên niên kỉ thứ IV_III TCN

3)CÁC XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP ĐẦU TIÊN

_Nông dân công xã: Chiếm số đông trong xã hội, ở họ vừa tồn tại cái cũ vừa là thành viên của xã hội có giai cấp. Họ tự nuôi sống bản thân và gia đình, nộp thuế cho nhà nước và làm các nghĩa vụ khác.

_Quý tộc: Gồm các quan lại ở địa phương, các thủ lĩnh quân sự và người phụ trách lễ nghi, tôn giáo. Họ sống sung sướng dựa vào sự bóc lột nông dân.

_Nô lệ: Chủ yếu là tù binh và các thành viên trong công xã bị mắc nợ hoặc mắc tội. Họ phải làm việc cực nhọc và hầu hạ cho quý tộc. Cùng với nông dân công xã họ là tầng lớp bị bóc lột trong xã hội.

4)CHẾ ĐỘ CHUYÊN CHẾ CỔ ĐẠI

_Qúa trình hình thnàh nhà nước từ các liên minh bộ lạc, do nhu cầu trị thuỷ và xây dựng các công trình thuỷ lợi quyền hành tập trung vào tay vua tạo nên chế độ chuyên chế cổ đại.

_Chế độ nhà nước do vua đứng đầu có quyền lực tối cao, và 1 bộ máy quan lien giúp việc thừa quyền.

5)VĂN HOÁ CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

a) Sự ra đời lịch Pháp và thiên văn học

Thiên văn học và lịch ra là 2 ngành khoa học ra đời sớm nhất gắn liền với nhu cầu sản xuất nông nghiệp

Việc tính lịch chỉ tính tương đối nhưng nông lịch có 2 tác dụng đối với việc gieo trồng.

b) Chữ viết

Nguyên nhân: do nhu cầu trao đổi lưu giữ kinh nghiệm chữ viết sớm hình thành từ thiên niên kỷ thứ IV TCN.

_Ban đầu là chữ tượng hình sau đó là tượng ý, tượng thanh.

_Tác dụng: Đây là phát minh quan trọng nhát, nhờ đó mà chúng ta hiểu được phần nào về lịch sử thế giới cổ đại.

c) Toán học:

_Do nhu cầu tính lại ruộng đất, nhu cầu xây dựng tính toán... từ đó toán học ra đời

_Thành tựu: Người Ai Cập tính được số pi=3.16 ; tính được diện tích hình thang, tam giác, người Lưỡng Hà tính các phép +,-,*, / đến 1 triệu, người Ấn Độ phát minh ra các chữ số kể cả số 0.

_Tác dụng: Phục vụ cho cuộc sống lúc bấy giờ và để lại kinh nghiệm quý cho giai đoạn sau.

d)Kiến trúc

_Hàng loạt công trình kiến trúc ra đời: Kim Tự Tháp ở Ai Cập, Ba-bi-lon ở Lưỡng Hà, Vạn Lý Trường Thành ở Trung Quốc... thể hiện uy quyền của vua chuyên chế.

Ngày nay tồn tại 1 số công trình như vạn lý trường thành, kim tự tháp...

Ý nghĩa: Những công trình là kỳ tích về sức lao động và tài năng sáng tạo con người.

BÀI 8: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC VƯƠNG QUỐC Ở ĐôNG NAM Á

1) Sự ra đời của các vương quốc cổ ở Đông Nam Á:

Có ĐK tự nhiên ưu đãi: gió mùa, thuận lợi cho sự phát triển của cây lúa nước và nhiều loại cây trồng khác.

*ĐK ra đời của vương quốc cổ ĐNÁ:

_Đầu công nguyên cư dân ĐNÁ biết sử dụng đồ sắt, nông nghiệp là ngành sản xuất chính, nghề thủ công truyền thống phát triển (dệt, gốm, đúc đồng, ghè sắt phát triển)

_Việc mua bán miền biển rất phát triển, 1 số thành thị-hải cảng ra đời: Óc Eo(An Giang-VN), Ta-kô-la(bán đảo Mã Lai)...

_Do sự ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ với việc các nước phát triển văn hoá cổ của mình.

*Sự hình thành các vương quốc cổ ĐNÁ

_Khoảng 10 TK sau CN: hang loạt các quốc gia nhỏ hình thành: Chăm pa( Trung Bộ VN); Phù Nam( Hạ Lưu sông Mê-kông); các vương quốc ở hạ lưu sông Mê Nam và đảo In-đô-nê-xi-a

2) Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ

_Từ TK VIII->X ở ĐNÁ hình thành 1 số quốc gia phong kiến dân tộc: vương quốc Cam-pu-chia là người Khơ-me, các vương quốc của người Môn, Miến ở hạ lưu sông Mê Nam; người In-đô-nê-xi-a ở đảo Xu-ma-tơ-ra và Gia-va.

_Từ giữa sau TK X -> nửa đầu TK XVIII là thời kỳ phát triển nhát của các quốc gia phong kiến ĐNÁ

+In-đô-nê-xi-a thống I và phát triển mạnh dưới vương triều Mô-giô-pa-hít(1213-1527)

+Trên bán đảo Đông Dương, ngoài Đại Việt, Chăm Pa, Cam-pu-chia từ TK IX cũng bước vào thời kỳ Ăng-co huy hoàng

+Trên lưu vực song I-ra-ca-đi từ giữa TK XI mở đầu sự hình thành và phát triển của vương quốc Mi-an-ma.

+TK XIV thống nhất lập vương quốc Thái.

+Giữa XIV vương quốc Lan Xang thành lập.

*Biểu hiện của sự phát triển thành đạt:

_Kinh tế: cung cấp 1 khối lượng lớn lúa gạo, sản phẩm thủ công( vải,sứ...); sản vật thiên nhiên, nhiều lái buôn trên TG đến để buôn bán.

_Chính trị: tổ chức bộ máy chặt chẽ kiện tràn từ trung ương đến địa phương.

_Văn hoá: các dân tộc ĐNÁ xây dựng được nền văn hoá riêng của mình với những nét độc đáo.

BÀI 9: VƯƠNG QUỐC CAM-PU-CHIA VÀ VƯƠNG QUỐC LÀO

1) Vương quốc Cam-pu-chia

_Ở Cam-pu-chia tộc người sinh sống chủ yếu là người Khơ-me địa bàn sinh sống ban đầu là phía bắc nước Cam-pu-chia ngày nay, trên cao nguyên Cò Rạt thuộc mạn trung lưu sông Mê-kông

TK VI vương quốc Cam-pu-chia được thành lập.

Thời kỳ Ăng-co (802-1432) là tk phát triển nhất của vương quốc Cam-pu-chia biểu hiện:

+Kinh tế: Nông nghiệp, công nghiệp, thủ công nghiệp đều phát triển

+Xây dựng: nhiều công trình kiến trúc lớn (kiến trúc Ăng-co)

+Ăng-co còn chinh phục các nước láng giềng trở thành cường quốc trong khu vực.

+Văn hoá: sáng tạo ra chữ viết riêng của mình trên cơ sở chữ Phạn của Ấn Độ. Văn học dân gian và văn học viết có những câu chuyện có giá trị nghệ thuật.

2) Vương quốc Lào

_Cư dân cổ của Lào là người Lào Thơng- chủ nhân cùa nền văn hoá đồ đá, đồ đồng.

_TK XIII nhóm người nói tiếng Thái di cư đến sống hoà hợp với người lào Thơng gọi là người lào Lùm. Tổ chức xã hội sơ khai của người Lào là các Mường Cổ.

_1353 Phan Ngừm thống nhất các mường Lào lên ngôi đặt tên nước là Lan Xang.

_Thời kỳ thịnh vượng nhất là từ TK XV->XVII

Biểu hiện:

+Tổ chức bộ máy nhà nước chặt chẽ chia nước thành các mường, đặt quan cai trị, xây dựng quân đội do nhà vua chỉ huy.

_Đất nước có nhiều sản vật quý (cánh kiến, ngà voi...) cuộc sống của người Lào rất thanh bình, trù phú, trao đổi buôn bán với người Châu Âu. Giữ quan hệ hoà hiếu với các nước láng giềng kiên quyết chống quân xâm lược Mi-an-ma.

_Văn hoá: sáng tạo ra chữ viết riêng của mình trên cơ sở chữ viết của Cam-pu-chia và Mi-an-ma.

_Kiến trúc: xây dựng 1 số công trình kiến trúc phật giáo (thạt Luổng_Viêng Chăn)]

_Văn háo Lào và Cam-pu-chia đều chịu ảnh hưởng của văn hoá Ấn Độ trên các lĩnh vực chữ viết, tôn giáo, văn hoá, kiến trúc. Song khi tiếp thu mỗi nước đều đem lồng nội dung của mình vào xây dựng 1 nền văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc.

BÀI 10:THỜI KỲ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN Ở TÂY ÂU.

1)Sự hình thành các vương quốc PK ở Tây Âu

_TK III đế quốc Rô-ma rơi vào khủng hoảng.

_TK V đế quốc Rô-ma bị người Giéc-mam xâm chiếm.

-> 476: đế quốc Rô-ma bị diệt vong.

*Những việc làm của người Giéc-man:

_Thủ tiêu bộ máy nhà nước cũ, thành lập nhiều vương quốc mới(Ăng-glô-xắc-xông, Phơ-răng...)

_Chiếm ruộng đất của chủ nô Rô-ma cũ và chia nhau tự xưng vua và phong các chức vị công tước, bá tước...-> tạo nên hệ thống quý tộc vũ sĩ.

_Từ bỏ các tôn giáo nguyên thuỷ của mình, tiếp thu Ki-tô giáo, xây dựng nhà thờ, tìm cách chiếm ruộng đất của nông dân.

=> 2 giai cấp mới hình thành: lãnh chúa nông nô, quan hệ sản xuất phong kiến Châu Âu đã được hình thành.

2)Xã hội PK Tây Âu:

Phần lớn đất đai bị quý tộc và nhà thờ chiếm đoạt xong gọi là lãnh địa PK. Đây là đơn vị chính trị kinh tế cơ bản trong thời kỳ PK phân quyền.

_Tổ chức của lãnh địa:

+Mỗi lãnh địa gồm có đất của lãnh chúa và đất khẩu phần:

Đất lãnh chúa: lâu đài, dinh tự, nhà thờ, hào sâu, tường cao kiên cố

Đất khẩu phần: là phần đất lãnh chúa giao cho nông nô cày cấy và thu tô thuế.

+Các giai cấp trong xã hội

_Nông nô: là người sản xuất chính trong lãnh địa, gắn chặt với ruộng đất và lệ thuộc vào lãnh chúa, nhận ruộng đất để cày cấy và nộp tô cho lãnh chúa.

_Lãnh chúa: sống nhàn rỗi, sa hao, sung sướng, trên tô thuế và sức lao động của nông nô.

Lãnh địa là cơ sở kinh tế đóng kín tự cung tự cấp, tự túc.

_Đối với chính trị độc lập có quân đội, toà án, pháp luật riêng, chế độ thuế thoá, tiền tệ, cân đong, đo lường riêng.

3)Sự xuất hiện của các thành thị trung đại

Nguyên nhân: TK XI ở Tây Âu xuất hiện những tiền đề của nền kinh tế hàng hoá. 1 số thợ thủ công đã tìm cách thoát khỏi lãnh địa đến những nơi có đông ngưòi để lập xưởng sản xuất và buôn bán -> thành thị ra đời.

*Vai trò của thành thị: phá vỡ nền kinh tế tự nhiên, tự cung, tự cấp của lãnh địa.

_Góp phần xoá bỏ chế độ PK phân quyền thống nhất quốc gia, dân tộc.

----,-^-,-^-,-^-,-nàm pài dui dẻ(^O^)-,-^-,-^-,-^-,--------