PT cắt lợi

PTCL: cắt lấy bỏ đi 1 phần thành túi lợi bệnh lí che khuất bề mặt r, nhờ đó có thể dễ dàng lấy bỏ toàn bộ các chất cặn ở bề mặt r & cr, làm nhẵn cr.Khi lấy bỏ t/chức bệnh lý và các chất kích thích tại chỗ còn tạo ra mt thuận lợi cho q/tr liền thương & phục hồi lại đường viền lợi sinh lý, góp phần đ/tr hiệu quả khi t/hiện đúng c/đ

1.Cđ,ccđ:

*cđ: loại bỏ túi trên xương trong t/hợp thành các túi lợi sơ và chắc mà ko cần quan tâm đến chiều sâu của túi;-loại bỏ các phì đại lợi;-loại bỏ các abces QR có tiêu xương*ccđ: t/hợp cần phải PT xương ( tiêu xương chéo, hốc trong xương, PT lợi ko giải quyết đc); - đáy túi lợi thấp hơn đường ranh giới lợi nm;- các trường hợp mà nếu cắt sẽ ảnh hưởng đến thẩm mỹ ở người quan tâm đến thẩm mỹ( ở vùng r phía trc hàm trên)

2.KT:CL có thể thực hiện PT = dao mổ, điện cực, chùm laser, hóa chất; *CLPT: gây tê;-b1: đánh dấu đáy túi lợi và phác họa đường rạch: +các túi lợi ở mỗi phía đc thăm khám bằng thám trâm nha chu đánh dâú túi lợi;+túi lợi t/ư mỗi r đc đánh dấu từ 2-3 điểm để phác họa đường đi của đáy túi mỗi mặt;-b2: dùng dao nha chu để rạch ở phía má và phía lưỡi;dùng dao orlan để rạch các đường rạch ở kẽ r bổ sung; đường rạch bắt đầu ở dưới các điểm đánh dấu (ở phía cuống r của các điểm đánh dấu), hướng về phía thân r tới điểm giữa đáy của túi và màng xương, đường rạch càng gần xương càng tốt nhưng ko đc bộc lộ xương để cho phép lấy đi tổ chức mềm ở phía TR của xương; tránh bộc lộ xương, nếu bị bộc lộ xương thì q/tr liền thương vẫn tiến triển tốt nếu đc phủ cement PT, có thể t/h đường rạch liên tục or ko, đường rạch phải vát 45 độ với bề mặt của r để tạo lại h/thể bt của lợi và tạo đường viền lợi sinh lí;-b3:lấy bỏ thành túi lợi đã cắt bỏ, lầm sạch kt kỹ bề mặt chân r;-b4:nạo tỉ mỉ các tổ chức hạt, lấy đi tất cả CR còn ại và xương r bị hoại tử, làm nhẵn CR;-b5:phủ vùng PT bằng cement PT

3.Liền thương sau cắt lợi PT

Đáp ứng ban đầu sau cắt lợi:hình thành cục máu đông b/vệ bề mặt t/chức bên dưới trở nên viêm, có chỗ hoại tử;cục máu đông sau đó đc thay thế bằng t/chức hạt sau 24h;x/h tăng các TB t/chức lk mới, chủ yếu là nguyên bào ở ngay bên dưới lợi viêm và hoại tử bề mặt; vào ngày t3:x/h nhiều nguyên bào sợi non;t/chức hạt phát triển về phía TR, tạo ra  bờ lợi tự do mới và rãnh lợi;sau 12-24h: các TB BM ở các bờ tổn thương bắt đầu di chuyển qua tổ chức hạt, tách chúng ra khỏi bề mặt đã thâm nhiễm bởi cục máu đông; các h/đ BM ở các bờ đạt đến tột đỉnh trg 24-36h; các TB BM phát sinh từ lợi đáy và loại gai của BM mép tt di chuyển đến vùng tt và qua 1 lợi tơ huyết; q/tr BM hóa bề mặt nói chung hoàn tất sau 5-14 ngày( tùy diện rộng hẹp, y/tố thuận lợi khác); trong 4 tuần đầu sau cắt lợi,BM sừng hóa ít hơn so với trc PT; q/tr sửa chữa BM hoàn tất mất 1 tháng; q/tr sửa chữa t/chức lk mất 7 tuần; dịch lưoij pt sau khi cắt lợi và giảm xuống trg q/tr liền thương, dịch lợi đạt tối das au 1 tuần và xr đồng thời với tg viêm

4.tạo hình lợi

Tương tự cắt lợi, khác nhau về m/tiêu; căt lợi loại bỏ túi QR, bao gồm cả tạo lại hình dáng lợi; việc tạo lại hình dáng lợi trong cắt lợi là 1 phần của KT cắt lợi;THL mt ! là tạo lại hình dáng lợi và đường viền lợi s/lý khi ko có túi QR.THL có thể t/h bằng dao NC or dao mổ bt, các đá kim cương ráp để làm thuôn bờ lợi và tạo ra các đường lõm tương ứng vùng kẽ r để làm dễ dàng trượt t/ă; trg 1 số bệnh lợi và bệnh QR gây biến dạng lợi; viêm lợi loets hoại tử có thể tạo ra kẽ hở ở lợi và nhú lợi, các biến dạng này ở lợi làm trở ngại sự di chuyển t/ă và làm đọng các mảnh vụn t/ă, tụ MBR vì vậy làm kéo dài và nặng thêm q/tr b/lý; các t/hợp biến dạng lợi cần tạo hình lợi

5.CL bằng PT điện

Ưu:tạo ra đường viền cổ r rất tốt và kiểm soát đc chảy máu; nhc: ko t/h đc ở ~ bn mang máy điều hòa nhịp tim; tạo ra mùi khó chịu; nếu đầu điện cực chạm vào xương, có thể làm tt ko thể phục hồi đc; khi sd ko cẩn thận sức nóng có thể làm tt t/ch và làm mất chống đỡ QR khi điện cực ở gần xg; khi điện cưc chạm vào CR làm bỏng vùng cement=> chỉ áp dụng khi làm các thủ thuật ở nông như CL phì đại, tạo hình lợi...; KT: dùng điện cực hình kim cắt lợi phì đại và tạo hình lợi; dùng đ.ực hình vòng, hình trứng nhỏ để sửa chữa, dùng điện cực hình tròn để cầm máu; liền thường sau PT:tương tự dao nhưng chậm hơn

6.CL bằng laser

Máy tạo laser thường sd trg NK là máy tạo láser cácbondioxit bc sóng 1600nm và 1064 nm trg g/hạn tia hồng ngoại; vì vậy phải phối hợp với các dạng khác để có đc 1 chùm tia có thể nhìn thấy đc và đk đc; chùm tia CO2 dùng để cắt bỏ lợi phì đại, q/tr liền thương chậm so với cắt bằng dao mổ thong thường, luu ý phòng ngừa tránh chùm tia phản xạ vào các d/cụ mà có thể gây tổn thương mắt, t/chức bên cạnh

7.CL= hóa chất

Paraformaldehyd 5%; kalihydroxid; nhc: ko kiểm soát đc chiều sâu làm việc, vì vậy có thể làm tổn thương mô dính lành mạnh ở bên dưới, ko tạo lại hd như mong muốn, q/tr BM hóa và tái tạo BM nối, q/tr tái tạo lại h/thống các sợi ở vùng mào XOR chậm hơn pp CL= dao mổ=> pp này ít đc sd

điều trị áp xe quanh răng

1       đtrị áp xe quanh r cấp:

·        Mục tiêu:-Làm giảm đau-Kiểm soát sự lan rộng của nhiễm trùng-Dẫn lưu mủ

·        Dẫn lưu qua túi lợi:-Tê tại chỗ bề mặt or tê thấm-Dùng thám châm or dụng cụ có đầu nhỏ ép vào thành túi lợi tương ứng ổ áp xe từ phía trong túi lợi-Dùng cây nạo nhỏ or cây lấy cao thâm nhập vào tổ chức và dẫn lưu

·        Dẫn lưu qua đg rạch bên ngoài:Khi áp xe QR khó dẫn lưu qua đg túi lợi or thấy rõ ở phía ngoài lợi thì dẫn lưu = đg rạch bên ngoài.

+ các bước:-Cách ly, làm khô và sát trùng-Gây tê tại chỗ -Dùng dao rạch đg rạch đứng qua phần di động nhất của tổn thương, đg rạch từ lợi niêm đến bờ lợi.*Nếu chỗ sưng phồng ở mặt lưỡi thì đg rạch bắt đầu ngay dưới chỗ sưng phồng(phía cuối r)và mở rộng đến bờ lợi.đg rạch phải đủ sâu và tới đc vùng có mủ.-Làm rộng nhẹ nhàng đg rạch để dẫn lưu-Bơm rửa = nc muối sinh lý,betadine pha loãng-Hướng dẫn bn xúc miệng nc muối ấm hàng giờ( pha 1 thìa chè muối/1 cốc nc)-Nếu bn có sốt thì phải cho dùng ks-Tránh gắng sức khi ăn nhai và ăn chế độ ăn lỏng-Giảm đau( thuốc)

+ ngày hôm sau khám lại có thể thấy:-Hết sưng or giảm sưng-Các triệu chứng đã thuyên giảm.TH vẫn còn các tr/ch cấp thì tiếp tục hướng dẫn bn chế độ đtrị như trước-Sau khi hết các tr/ch cấp, đtrị theo đtrị áp xe qr mạn

2: đtrị áp xe QR mạn: đc đtrị = phẫu thuật vạt.Các bước:-Xđ vị trí tập trung mủ của áp xe ở phía mặt hay phía lưỡi.Các áp xe ở phía lưỡi có thể gây sưng ở phía mặt và các áp xe ở phía mặt có thể sưng ở phía lưỡi.Vì vậu để xđ vtri áp xe thì phỉa dùng thám châm thăm xung quanh bờ lợi để xđ 1 hốc-Gây tê-Lấy cr lớp nông-Rạch 2 đg rạch đứng từ bồ lợi đến nếp niêm mạc má+ nếu rạch ở phía lưỡi thì 2 đg rạch đi từ bờ lợi đến mức các cuống r.+các đg rạch đc rạch sao cho có đc 1 phẫu trường đủ rộng-Rạch đg rạch gần xa qua nhú kẽ r để tại điều kiện tách vạt-Dùng cây tách màng x để tách vạt với độ dày là vạt dày toàn phần.TH áp xe mà ban đầu là cấp thì các bờ của đg rạch đã rạch hôm trước thường đc hợp nhất sao cho vạt đc tách ra trong cùng 1 vạt-Sau khi tách vạt quan sát thấy:+ tổ chức hạt ở bò lợi+ cr ở bề mặt chân r+ 1 xoang mở ra thành x bên ngoài mà có thể thăm thám châm đc vào bên trong tới r+ tổ chức mềm có mủ ở lỗ xoang.-Dùng nạo lấy tổ chức hạt , bộc lộ rõ chân rLấy cr và làm nhẵn chân r-Thăm và nạo xoang-Cần bảo vệ XOR:TH chỉ có 1 mép x mỏng giữa xoang và mào XOR làm thành cầu bờ mỏng thì lây bỏ phần x này. Bởi vì bờ x này liên quan với bệnh lý và tác động làm hư hại quá trình liền thương.-Dùng miếng gạc làm thành hình chữ  u để phủ vào phía bề mặt để cầm máu và giữ cho tới khi ngừng chảy máu thì bỏ gạc đi-Khâu vạt-Hướng dẫn bn:+ ngày đầu k xúc miệng+ từ ngày thứ 2 : xúc miệng = các dung dịch nc xúc miệng pha loãng với nc ấm theo tỉ lệ 1/3 và xúc miệng 2 giờ 1 lần+ dùng bàn chỉa mềm làm sạch nhẹ nhàng xung quanh vùng phẫu thuật/phun tưới

-Sau 1 tuần khám lại:+ tháo băng phẫu thuật+ cắt chỉ+ hướng dẫn bn kiểm soát mảng bám r-Sau 6-8 tuần thì lợi trỏ lại bình thường-Quá trình sửa chữa x cần 9 tháng

3: đtrị áp xe lợi:Áp xe lợi là 1 tổn thương của lợi bờ và lợi kẽ r mà thường đc sinh ra do 1 yếu tố ngoại lai tác động .Các bước đtrị:-Xđ vùng chuyển song-Gây tê tại chỗ -Dùng dao rạch ở vị trí tương ứng vùng chuyền song và làm rộng nhẹ nhàng đg rạch để dẫn lưu mủ-Làm sạch với nc ấm-Phủ = 1 miếng gạc -Sau khi ngừng chảy máu, cho bn về-Hướng dẫn bn trong 24h đầu, xúc miệng nc muối ấm 2h 1 lần-Ngày hôm sau: tổn thương nói chung giảm về kích thước và k còn tr/ch.giảm đau tại chỗ , lấy sạch cr