Câu 8 Mối quan hệ biện chứng giữa cái chung, cái riêng và cái đơn nhất. Ý nghĩa phương pháp luận

* Khái niệm

- Cái riênglà phạm trù triết học dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng, một quá trình riêng lẻ nhất định.

- Cái chunglà phạm trù triết học dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính chung không những chỉ có ở một kết cấu vật chất nhất định mà còn được lặp lại trong nhiều sự vật, hiện tượng hay quá trình riêng lẻ khác.

- Cái đơn nhấtlà phạm trù triết học dùng để chỉ những nét, những mặt, những thuộc tính chỉ có ở một kết cấu vật chất nhất định nhất định và không được lặp lại ở bất kỳ một kết cấu vật chất nào khác.

* Mối quan hệ biện chứng

- Cái chung, cái riêng, cái đơn nhất đều tồn tại khách quan, giữa chúng có mối liên hệ hữu cơ với nhau. Điều đó thể hiện ở chỗ:

+ Cái chung chỉ tồn tai trong cái riêng, thông qua cái riêng để biểu hiện sự tồn tại của mình. Nghĩa là không có cái chung thuần túy tồn tại bên ngoài cái riêng.

+ Cái riêng chỉ tồn tại trong mối liên hệ với cái chung. Nghĩa là không có cái riêng nào tồn tại tuyệt đối độc lập, không có liên hệ với cái chung.

+ Cái riêng là cái toàn bộ, phong phú hơn cái chung; còn cái chung là cái bộ phận nhưng là cái sâu sắc hơn cái riêng (ta nói cái chung là bộ phận của cái riêng nhưng đây là bộ phận có tính chất bản chất chứ không phải là bộ phận hợp thành của cái riêng, nó được xác định trong mối quan hệ cụ thể).

+ Cái đơn nhất và cái chung có thể chuyển hoá cho nhau trong quá trình phát triển của sự vật.

+). Sự chuyển hoá của cái đơn nhất thành cái chung là biểu hiện của của quá trình cái mới ra đời thay thế cái cũ

+). Sự chuyển hoá của cái chung thành cái đơn nhất là biểu hiện của cái cũ, cái lỗi thời bị phủ định.

*Ý nghĩa phương pháp luận

- Cần phải nhận thức cái chung để vận dụng vào cái riêng. Muốn nắm được cái chung thì cần phải xuất phát từ những cái riêng bởi cái chung tồn tại trừu tượng ngoài những cái riêng.

- Cần phải cụ thể hóa cái chung trong mỗi điều kiện, hoàn cảnh cụ thể; khắc phục bệnh giáo điều, siêu hình, máy móc cục bộ,địa phương trong vận dụng mỗi cái chung không tồn tại trừu tượng, ngoài những cái riêng

- Cần vận dụng các điều kiện thích hợp cho sự chuyển hóa giữa cái đơn nhất và cái chung thao những mục đích nhất định