CHƯƠNG I:

Câu 2: Ngoại thương là gì? Tại sao nói ngoại thương là 1 công nghệ sản xuất gián tiếp?

Ngoại thương:

-         Ngoại thương là sự trao đổi hàng hóa giữa nước này với nước khác thông qua các hoạt động mua và bán. Trong hoạt động ngoại thương: xuất khẩu là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài, và nhập khẩu chính là việc mua hàng hóa và dịch vụ của nước ngoài.

-         Ngoại thương là công nghệ sản xuất gián tiếp để sản xuất hàng hóa và dịch vụ:

Câu 3:Phân tích điều kiện cần và đủ cho sự ra đời và phát triển của ngoại thương?

Điều kiện để Ngoại thương ra đời, tồn tại và phát triển:

     (1) Có sự tồn tại và phát triển của kinh tế hàng hóa - tiền tệ, kèm theo đó là sự xuất hiện của tư bản thương nghiệp

     (2) Sự ra đời của Nhà nước và sù ph¸t triÓn cña ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ gi÷a c¸c n­íc.

Câu 4: Ngoại thương có trước hay phân công lao động có trước?

Phân công lao động quốc tế là cơ sở của sự phát triển các mối quan hệ kinh tế quốc tế.Phân công lao động quốc tế là quá trình tập trung sản xuất và cung cấp một số sản phẩm và dịch vụ cho một quốc gia nhất định dựa trên ưu thế của quốc gia mình như về trình độ công nghệ-khoa học-xã hội -điều kiện tự nhiên để đáp ứng nhu cầu của quốc gia thông qua trao đổi quốc tế.
Việc phân công lao động quốc tế dẫn đến việc chuyên môn hóa và hợp tác hóa trong từng quốc gia và giữa các quốc gia với nhau.
Lịch sử phát triển của sự phân công lao động xã hội :
-Đại phân công lao động lần thứ 1:diễn ra khi chăn nuôi tách khỏi trồng trọt.
-Đại phân công lao động lần thứ 2 :diễn ra khi thủ công nghiệp tách khỏi nghề nông.Thủ công nghiệp là mầm mống của công nghiệp sau này 
-Đại phân công lao động lần thứ 3 :đánh dầu bởi sự xuất hiện của thương nghiệp.Với sự hoạt động của các thương nhân đã làm cho việc trao đổi hàng hóa phát triển mạnh mẽ và vượt ra biên giới quốc gia.Mậu dịch quốc tế ra đời và phát triển ngày càng mạnh mẽ hơn.

ð     Phân công lao động có trước!

Câu 5: Sự khác nhau cơ bản giữa trao đổi hàng hóa trong nước với trao đổi hàng hóa với nước ngoài về các mặt : chủ sở hữu? giá cả? luật pháp điều chỉnh?

HĐNT                                                        HĐTM nội địa

- Chủ thể: khác quốc tịch                              - Cùng quốc tịch

- Giá cả: Quốc tế                                          - Nội địa

- Luật điều chỉnh: hợp đồng, công                - Luật quốc gia

Ước quốc tế, tập quán, quốc tế

CHƯƠNG II:

Câu 1: Các nhà trọng thương xem xét lợi ích của thương mại quốc tế trên khía cạnh nào? Lý thuyết này được vận dụng trong hoàn cảnh nào?

-         Quan điểm về sự giàu có của các quốc gia – Vàng/bạc

-          Quan điểm về nguồn gốc tạo ra của cải – Ngoại thương/ xuất khẩu.

-          Quan điểm về cơ chế phát sinh lợi ích từ hoạt động ngoại thương – Trao đổi không ngang giá/ lường gạt

-          

-         Khuyến cáo đối với CSTM của các quốc gia

            + Thực hiện cán cân TM thuận sai

            + Khuyến khích XK, XK hàng hóa có giá trị cao, hạn chế XK nguyên liệu thô

            + Hạn chế NK, đặc biệt NK hàng xa xỉ phẩm, khuyến khích NK nguyên, phụ liệu phục vụ SX hang XK

-         Khuyến nghị khác

            + Hạn chế tối đa XK tiền

            + Khuyến khích chở hàng bằng tầu nước mình

            + Hoạt động NT nên được thực hiện bởi các CT độc quyền NN

            + Tìm kiếm thặng dư TM với các thuộc địa

Vận dụng: Thời kỳ tích luỹ nguyên thuỷ của CNTB

Câu 2: “ Một nước có lợi thế tuyệt đối mới có được lợi ích trong buôn bán quốc tế”. KL như vậy có đúng k? Vì sao?

Sai: LTTĐ nếu thiếu LTSS thì kh có lợi ích thương mại. LTSS là điều kiện cần và đủ để dẫn đến lợi ích trong thương mại quốc tế.

(lấy VD ở SGK nhé!)

Câu 3: Lấy ví dụ chứng minh: “Lợi thế tuyệt đối nếu thiếu lợi thế so sánh thì không thể có lợi ích thương mại”

Giả định: chỉ có 2 nước tham gia trao đổi thương mại là Việt Nam và Hàn Quốc và chỉ có 2 mặt hàng được sản xuất, trao đổi là “Lúa gạo” và “Vải vóc”. Coi chi phí vận chuyển hàng hóa giữa 2 quốc gia bằng 0, mỗi quốc gia chỉ dùng lao động trong nước và thị trường về 2 loại hàng hóa này ở 2 nước là cạnh tranh hoàn hảo.

Ta có bảng sau:

Bảng 1: Số đơn vị “lúa gạo” và “vải vóc” có thể được sản xuất ra với cùng một đơn vị nguồn lực ở mỗi nước.

Lùa gạo (tạ)

Vải vóc (m2)

Việt Nam

5

4

Hàn Quốc

10

8

Từ bảng số 1 ta có thể biểu diễn lại qua bảng giá tương quan giữa 2 mặt hàng của 2 quốc gia như sau:

Bảng 2: Bảng giá tương quan giữa 2 mặt hàng của 2 quốc gia

Lùa gạo

Vải vóc

Việt Nam

1 tạ = 0.8 m2

1 m2 = 1.25 tạ

Hàn Quốc

1 tạ = 0.8 m2

1 m2 = 1.25 tạ

Từ bảng 2 ta có nhận xét:

Ở cả 2 quốc gia Việt Nam và Hàn Quốc, giá tương quan giữa 2 mặt hàng lúa gạo và vải vóc là hoàn toàn như nhau. Do vậy, sẽ không có hiện tượng sản phẩm lúa gạo hoặc vải vóc “chảy” từ nơi có giá thấp sang nơi có giá cao hơn. Vì không có sự trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia nên sẽ không có lợi ích thương mại. Như vậy, “lợi thế tuyệt đối nếu thiếu lợi thế so sánh thì không thể có lợi ích thương mại”.

Đây là trường hợp năng suất lao động tương đối của các quốc gia về các mặt hàng là như nhau.

 Câu 4: Lợi thế so sánh do đâu mà có? Lợi thế so sánh có thể thay đổi được không? Nếu có thì thay đổi theo hướng nào?

*) Lợi thế so sánh của D.Ricardo được xây dựng dựa trên lý thuyết về giá trị lao động; xuất phát từ hiệu quả sản xuất tương đối. Lợi thế so sánh được bổ sung, mở rộng từ lý thuyết lợi thế tuyệt đối của A.Smith. Nếu như khái niệm lợi thế tuyệt đối được xây dựng trên cơ sở sự khác biệt về lượng nguồn lực cần có để SX  1 đơn vị sản phẩm ở các quốc gia khác nhau (hay hiệu quả sản xuất tuyệt đối), thì lợi thế so sánh lại xuất phát từ CHI PHÍ CƠ HỘI (hay hiệu quả SX tương đối).

*) Lợi thế so sánh có thể thay đổi được. Các quốc gia vẫn thường chuyên môn hóa sản xuất mặt hàng có lợi thế so sánh, trao đổi mặt hàng  bất lợi thế so sánh, làm tăng sản lượng thế giới. Tuy nhiên, trên thực tế ngày nay, các quốc gia không phải sản xuất một mà là nhiều mặt hàng. Các mặt hàng không có lợi thế so sánh cũng đang được chú trọng đầu tư, cạnh tranh với hàng nhập khẩu.

 Câu 5: “Hãy trình bày những đóng góp của lí thuyết cổ điển về thương mại quốc tế trong việc giải thích nguồn gốc lợi ích của ngoại thương ?”

Về chủ nghĩa trọng thương:  so với những chính sách kinh tế của thời Trung cổ, thì quan niệm của chủ nghĩa trọng thương là một bước tiến bộ lớn. Nó cắt đứt hẳn với những  truyền thống chủ yếu thời trung cổ trước hết là truyền thống tự nhiên và những lời giáo huấn,,,Một số lập luận của chủ nghĩa trọng thương cho đến nay vẫn còn giá trị.

Sau chủ nghĩa trọng thương, Adam Smith đã phát hiện ra  được lí thuyết Lợi thế tuyệt đối để giải thích cho lợi ích mà ngoại thương mang lại. Tuy nhiên lí thuyết này của ông còn khá nhiều điểm hạn chế. Ví dụ như lí thuyết của ông không giải thích được tại sao có những quốc gia không có lợi thế tuyệt đối về bất cứ mặt hàng nào mà vẫn tham gia thương mại quốc tế.

Để bổ sung và hoàn thiện cho lí thuyết của A.Smith,  Ricardo đã cho ra đời lí thuyết lợi thế so sánh. Mô hình lí thuyết về lợi thế so sánh của Ricardo là một công cụ hữu hiệu để giải thích nguyên nhân hình thành thương mại quốc tề và nó đem lại lợi ích cho 2 quốc gia như thế nào. Ưu điểm của mô hình này đó chính là có thể giải thích được hiện tượng một nước tham gia vào thương mại quốc tề mà không có bất cử lợi thế tuyệt đối nào. Ricardo đã giải thích được tại sao các quốc gia lại trao đổi với nhau. Đó chính là do sự chênh lệch giá giữa các mặt hàng ở các quốc gia với nhau. Điều này dẫn đến việc, khi trảo đổi hàng hóa thì cả đôi bên cùng có lợi.

Lí thuyết H-O đã giải thích được nguồn gốc của ngoại thương mà những lí thuyết trước chưa giải thích rõ ràng được.

Nhìn chung, các lí thuyết cổ điển về thương mại quốc tế đã có những đóng góp quan trọng trong việc giải thích nguồn gốc lợi ích của ngoại thương. Lí thuyết sau bổ sung cho lí thuyết trước ngày càng hoàn thiện hơn. Và những giá trị của những lí thuyết này vẫn còn giá trị dưới xu hướng toàn cầu hóa và hội nhập như ngày nay.

Câu 6:Hãy nêu mặt hạn chế của các lý thuyết cổ điển về thương mại quốc tế?

+  Chủ nghĩa trọng thương:

    - Ít tính lý luận, mang nặng tính kinh nghiệm, chỉ nắm được cái “vỏ bề ngoài” của hiện tượng.

     - Chưa biết đến các quy luật kinh tế.

     - Cho rằng phải dựa vào nhà nước mới có thể phát triển kinh tế, vì vậy họ đánh giá rất cao vai trò của Nhà nước, dựa vào chính quyền của Nhà nước.

     - Coi vàng bạc là hình thức của cải duy nhất của 1 quốc gia, gắn mức cung tiền tệ cao với sự thịnh vượng của quốc gia, coi thương mại là 1 trò chơi có tổng lợi ích bằng 0 là sai lầm.

- Chưa giải thích được cơ cấu hàng hóa trong Thương mại quốc tế, chưa thấy được tính hiệu quả và lợi ích từ quá trình chuyên môn hóa sản xuất và trao đổi, và đặc biệt là họ chưa nhận thức được rằng các kết luận của họ chỉ đúng trong 1 số trường hợp nhất định chứ không phải cho tất cả mọi trường hợp.

+  Lý thuyết lợi thế tuyệt đối của A. Smith:

-           Xây dựng dựa trên lý thuyết về giá trị lao động

-          Xây dựng trên căn bản là hàng đổi hàng

-          Chưa bàn đến yếu tố cầu

-          Giả thiết quá hạn hẹp, không phù hợp

-          Chỉ giải thích được một phần nhỏ trong thương mại quốc tế

+ Lý thuyết lợi thế so sánh của D. Ricardo:

-         - Xây dựng dựa trên lý thuyết về giá trị lao động

-          Xây dựng trên căn bản là hàng đổi hàng

 Giả thiết quá hạn hẹp, không phù hợp

(Bên cạnh những hạn chế về lý thuyết, các học giả cổ điển còn mắc những sai lầm cơ bản về phương pháp luận trong nghiên cứu. Trừ D. Ricardo, các học giả cổ điển khác chưa phân biệt được phương pháp khoa học và tầm thường, vẫn còn dao động giữa 2 phương pháp này, vì vậy chúng ta có thể thấy rõ được tính 2 mặt của các lý thuyết. Hơn nữa, họ chưa vận dụng phương pháp trừu tượng hóa trong nghiên cứu để có thể nắm bản chất các hiện tượng kinh tế.) 

    - Chỉ dự đoán 1 mức độ chuyên môn hóa hoàn toàn, nghĩa là mỗi nước sẽ tập trung vào 1 mặt hàng mà mình có lợi thế. Nhưng trên thực tế, mỗi nước sản xuất không phải 1 mà là nhiều mặt hàng trong đó có cả những mặt hàng cạnh tranh với hàng nhập khẩu.

   - Chỉ để ý đến cung (hay phí tổn trong thương mại quốc tế) mà lại quên mất phía cầu vì thế lý thuyết của D. Ricardo ko xác định được tỷ lệ trao đổi quốc tế, nghĩa là giá cả quốc tế.

Câu 7: “Trình bày nội dung cơ bản của lý thuyết vòng đời quốc tế của sản phẩm”

Lý thuyết vòng đời quốc tế của sản phẩm thực chất là sự mở rộng của lý thuyết về khoảng cách công nghệ. Nội dung chính của lý thuyêt khoảng cách công nghệ gồm các ý sau:

-         Sau khi một phát minh ra đời, một sản phẩm mới xuất hiện và trở thành mặt hàng mà quốc gia phát minh có lợi thế tuyệt đối tạm thời. Ban đầu hãng phát minh giữ vị trí độc quyền, sản phẩm được tiêu thụ trên thị trường nội địa. sau một thời gian, nhu cầu từ phía nước ngoài xuất hiện và sản phẩm bắt đầu được xuất khẩu.

-         Dần dần các nhà sản xuất nước ngoài sẽ bắt chước công nghệ và sản phẩm được sản xuất ngay tại nước ngoài một cách có hiệu quả hơn. Khi đó, lợi thế so sánh về sản xuất sản phẩm này lại thuộc về cac quốc gia khác.

-         Ở quốc gia phát minh một sản phẩm mới khác có thể ra đời và quá trình mô tả ở trên lại được lặp lại.

-         Tuy nhiên, lý thuyết này chưa trả lời được câu hỏi là phải chăng các hãng phát minh sẽ tiến hành sản xuất  tại những nước có điều kiện thích hợp nhất (tài nguyên, các yếu tố sản xuất) đối với mặt hàng mới.

v     Nội dung cơ bản của lý thuyết vòng đời quốc tế của sản phẩm:

Vernon cho rằng các nhân tố cần thiết cho sản xuất một sản phẩm mới sẽ thay đổi tùy theo vòng đời của sản phẩm đó. Lý thuyết này có thể được minh họa bằng hình vẽ:

Nước phát minh

XK-NK

       t3

       t2

  t4

   t0

  t1

Các nước phát triển khác

Các nước kém phát triển

Từ hình vẽ trên có thể thấy:

-         Sản phẩm mới được giới thiệu tại t0, khi đó:

+ Việc sản xuất và tiêu thụ chưa chắc chắn, phụ thuộc nhiều vào nguồn cung cấp công nhân lành nghề và khoảng cách cách địa lý với thị trường

+ Sản phẩm được sản xuất với chi phí cao, xuất khẩu (tại t1)bởi nhiều nước lớn và giàu có

-         Khi sản phẩm chín muồi, công nghệ sản xuất dần dần trở nên chuẩn hóa và được phát triển rộng rãi:

+ Thị trường tiêu thụ mở rộng tạo điều kiện sản xuất quy mô lớn, chi phí thấp

+ Các quốc gia phát triển, dồi dào vốn có thể bắt chước công nghệ để sản xuất (tại t2). Khi đó, các nước này có lợi thế so sánh chuyển từ nước phát minh sang và nước phát minh chuyển từ xuất khẩu sang nhập khẩu (tại t3)

-         Khi công nghệ được chuẩn hóa hoàn toàn, quá tình sản xuất có thể chia làm nhiều công đoạn và tương đối đơn giản. Khi đó, lợi thế so sánh chuyển sang các nước đang phát triển có lượng lao động dồi dào và lương thấp, từ đó các nước đang phát triển trở thành nước xuất khẩu ròng (tại t4)

Câu 8: “Trình bày nội dung cơ bản của lý thuyết lợi thế cạnh tranh quốc gia của M.Porter”

v     Khái quát :

+ Lợi thế cạnh tranh quốc gia do Michael Porter đưa ra vào những năm 1990

+ Mục đích : Giải thích vì sao một quốc gia lại có lợi thế cạnh tranh vế một số sản phẩm

+ Lý thuyết này thể hiện một mối liên kết , tạo thành mô hình kim cương bao gồm

Yếu tố sản xuất đầu vào

Nhóm nhu cầu trong nước

Chiến lược cơ cấu

Ngành liên quan – hỗ trợ

ngoài ra là 2 yếu tố tác động đến 4 yếu tố trên : chính phủ và cơ hội

v      Cụ thể :

·        Yếu tố sản xuất đầu vào : có vai trò nhất định đối với lợi thế cạnh tranh quốc gia

- Đầu vào quan trọng nhất đối với hầu hết các ngành không phải do yếu tố tự nhiên mà do con người sáng tạo ra.

- Có 2 loại đầu vào : Cơ bản – cơ bản

+ Cơ bản : nguồn tài nguyên, khí hậu , lao động giản đơn …

+ Cao cấp : hệ thống hạ tầng viễn thông hiện đại, loa động có tay nghề …

Ngày nay , các đầu vào cao cấp – chuyên ngành có vai trò quyết định và bền vững hơn trong việc tạo ra lợi thế cạnh tranh

- Đánh giá năng lực cạnh tranh theo yếu tố đầu vào được xây dựng từ 5 nhóm đầu vào:  nguồn nhân lực, nguồn tài nguyên, nguồn tri thức, nguồn vốn và cơ sở hạ tầng.

Nhu cầu trong nước:

- Xác định mức đầu tư, tốc độ và động cơ đổi mới của DN

- Ba khía cạnh của nhu cầu trong nước có ảnh hưởng lớn đến cạnh tranh của doanh nghiệp: bản chất, dung lượng mô hình và cơ chế lan truyền của nhu cầu trong nước ra thị trường nước ngoài

- Nhu cầu thị trường chia thành nhiều phân đoạn, sự đa dạng phân đoạn này giúp các DN thâm nhập thị trường thu được lợi từ việc tiếp cận khách hàng

- Tốc độ tăng trưởng nhu cầu trong nước sẽ kích thích DN áp dụng công nghệ mới nhanh chóng.

Ngành công nghiệp liên quan và hỗ trợ:

- Ngành CN hỗ trợ: cung ứng đầu vào cho chuỗi hoạt động SX-KD

  Ngành CN liên quan: là ngành mà DN có thể phối hợp hoặc chia sẻ các hoạt động SXKD.

- Khi quốc gia có lợi thế về 2 ngành này thì sẽ có lợi thế cạnh tranh tiềm tang cho DN : cung cấp trong thời gian ngắn, chi phí thấp, duy trì quan hệ hợp tác liên tục, giúp DN nhận thức phương pháp và cơ hội mới để áp dụng công nghệ mới.

- Ngành hộ trợ là chất xức tác chuyển tải thông tin đổi mới từ doanh nghiệp này đến doanh nghiệp khác.

Chiến lược cơ cấu :

- Lợi thế cạnh tranh thường là kết quả của việc kết hợp tất cả các yếu tố : mục tiêu, chiến lược, cách thức tổ chức DN với cơ sở của lợi thế cạnh tranh. Trình độ quản lý và kỹ năng tổ chức tốt sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh cho DN

- Môi trường cạnh tranh , thay đổi cách thức cải tiến cạnh tranh: tạo sức ép đổi mới , tạo đà đưa ra những sản phẩm độc đáo, do đó mà thúc đẩy ngành công nghiệp tiến bộ nhanh.

Ø      Chính phủ :

- CP tác động tới yếu tố đầu vào qua các công cụ chính sách , thị trường vốn …

- CP tác động tới nhu cầu trong nước: phức tạp hơn và có thể thúc đẩy hoặc gây bất lợi …

- CP cũng có thể tác động đến chiến lược cơ cấu, môi trường cạnh tranh bằng công cụ : quy định thị trường vốn, chính sách thuế, luật chống độc quyền …tạo môi trường pháp lý cho các chủ thể kinh tế môi trường cạnh tranh lành mạnh

Ø      Cơ hội:

- Cơ hội là những sự kiện xảy ra ít liên quan đến tình trạng hiện tại của quốc gia, nằm ngoài phạm vi ảnh hưởng của cty

- Cơ hội tạo ra sự thay đổi bất ngờ cho phép dịch chuyển vị thế cạnh tranh

- Cơ hội cũng có khả năng thay đổi mô hình kim cương

Câu 9 : Trình bày những lợi ích mà ngoại thương mang lại?

1) Më réng kh¶ n¨ng cơ cấu tiêu dùng nhằm đem lại sự thỏa mãn cao hơn: 
- th«ng qua trao ®æi 
-cho phÐp mét sù thay ®æi c¬ cÊu sx.
2) §a d¹ng ho¸ sp( nhằm phân tán rủi ro)
3) §¹t ®­c hiÖu qu¶ kinh tÕ nhê quy m« ( lợi ích hiệu quả từ việc tăng quy mô)
4) Lîi Ých Thúc đẩy cạnh tranh (giảm nguồn lợi thị trường của các công ty trong nước)
5) Hợp lý hóa sản xuất, phân phối (loại bỏ các công ty kém hiệu quả).
6) T¨ng tèc ®é phong phó vÒ sp cã lîi cho ng­êi tiªu dïng vµ sx
7) H¹n chÕ rñi ro liªn quan ®Õn ®iÒu kiÖn sx vµ rñi ro liªn quan ®Õn thÞ tr­êng. 

Câu 10 : Lợi ích do ngoại thương mang lại bắt nguồn từ đâu ?

Nguồn gốc 1 : Sự khác nhau giữa các nước trên thế giới về các nguồn lực khiến cho 1 nước có thể có lợi thế về sản xuất 1 số hàng hóa và bất lợi thế về sản xuất 1 số hàng hóa khác so với nước khác.

Nguồn gốc 2 : Do sự giảm chi phí sx – là kết quả của SX lớn cộng với chuyên môn hóa sx và thông qua ứng dụng KHCN. ( giải thích trường hợp như : Tại sao NB lại sx ô tô, hàng điện tử…, Tsy sx đồng hồ, trang sức…)

+ Theo khía cạnh TMQT thì : Nguồn lực ngụ ý nói tới 1 đầu vào nào đó cho quá trình sản xuất trong nước mà không thể chuyển dịch được giữa các quốc gia.

+ Nguồn lực được chia thành 3 nhóm như sau :

-         Nguồn lực tự nhiên : khí hậu, đất đai, tài nguyên, khoáng sản…

-         Nguồn nhân lực : -> con người, lực lượng lao động.

-         Cơ sở hạ tầng : đường GT, sân bay…

+ Giảm chi phí bắt nguồn từ sự khác nhau về năng suất lao động giữa các quốc gia-> chi phí sản xuất khác nhau-> kéo theo hoạt động trao đổi diễn ra do có sự chênh lệch về lợi ích.

+ Chuyên môn hóa càng cao và càng sâu sắc sẽ dẫn tới phát minh và ứng dụng nhiều hơn các thành tựu KH-KT vào SX.

Câu 11: Đặc điểm NT trong 1 nền KT mở có quy mô nhỏ? ( đọc thêm SGK)

Giả thuyết:

            Nền kinh tế mở: không có các rào cản thương mại, bỏ qua chi phí vận chuyển,…

            Nền kinh tế quy mô nhỏ: lượng xuất, nhập khẩu không ảnh hưởng đến cung cầu trên thị trường thế giới à điều kiện chấp nhận giá à Đường Pw là đường thẳng nằm ngang, song song với trục Q

Trong một nền kinh tế mở, những dư thừa hay thiêu hụt về một loại hàng hóa sẽ được bù đắp bởi xuất khẩu haợc nhập khẩu

            Trong nền kinh tế mở quy mô nhỏ, nếu mọi yếu tố khác cân bằng thì sự thay đổi về cung cầu trong nước sẽ dẫn đến sự thay đổi về số hàng xuất nhập khẩu hơn là sự thay đổi về giá trong nước.

  Câu 12: Giải thích tại sao các doanh nghiệp lại tham gia hoạt động thương mại quốc tế?

Động lực xuất khẩu:

            Sử dụng khả năng dư thừa do tìm kiếm lợi ích từ thị trường nước ngoài.

            Giảm chi phí: -Trang trải chi phí cố định nhờ có sản lượng lớn hơn, gia tăng hiệu quả nhờ kinh nghiệm sản xuất với số lượng lớn,vận chuyển và mua nguyên liệu với số lượng lớn.

            Thu được nhiều lợi ích hơn do DN có thể bán đc sản phẩm ở cả thị trường nội địa và thị trường nước ngoài.Và có thể có lợi ích hơn ở thị trường nước ngoài nhờ môi trường cạnh tranh ở nước ngoài, giai đoạn và chu kì sống của sp ở nước ngoài khác thị trường nội địa. Bên cạnh đó, còn có sự khác nhau của chính phủ trong nước và nước ngoài về thuế khóa hay điều chỉnh giá.

            Phân tán rủi ro: do các sản phẩm nằm trong những giai đoạn khác nhau trong chu kỳ sống của chúng ở những nước khác nhau.Ngoài ra, do mở rộng thị trường có thêm nhiều khách hàng giảm đc nguy cơ bị mất bất kì 1 khách hàng.

            Cơ hội nhập khẩu Phía nhà NK tìm kiếm nguồn cung cấp…

Động lực nhập khẩu:

            Có được nguồn cung cấp rẻ

            Có thêm nhiều mặt hàng, nhiều sản phẩm

            Giảm rủi ro do phụ thuộc vào nhà cung cấp

Chương III:

Câu 1: Phân biệt chức năng của ngoại thương với tư cách là một ngành kinh tế và với tư cách là một khâu của quá trình tái sản xuất xã hội?

Trả lời:

- Với tư cách là một khâu của quá trình tái sản xuất xã hội:

(1) Tạo vốn cho quá trình mở rộng vốn đầu tư trong nước

(2) Chuyển hóa giá trị sử dụng, thay đổi cơ cấu vật chất theo nhu cầu của tiêu dùng và tích lũy

(3) Nâng cao hiệu quả của nền kinh tế bằng việc tạo môi trường thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh.

(quá trình tái sản xuất xã hội : sản xuất – phân phối – trao đổi – tiêu dùng)

- Với tư cách là một lĩnh vùc kinh tÕ ®¶m nhËn kh©u l­ưu th«ng hµng ho¸ gi÷a trong nước víi n­ước ngoµi, chøc n¨ng c¬ b¶n cña ngo¹i th­¬ng lµ: th«ng qua mua b¸n ®Ó nèi liÒn mét c¸ch h÷u c¬ theo kÕ ho¹ch gi÷a thÞ tr­êng trong nư­íc víi thÞ trư­êng nư­íc ngoµi, tho¶ m·n nhu cÇu cña s¶n xuÊt vµ cña nh©n d©n vÒ hµng ho¸ theo sè l­ượng, chÊt l­ượng, mÆt hµng, ®Þa ®iÓm vµ thêi gian phï hîp víi chi phÝ Ýt nhÊt.

èchó träng c¶ gi¸ trÞ sö dông vµ gi¸ trÞ cña hµng ho¸.

Câu 2: Những căn cứ để xác định nhiệm vụ của ngoại thương?

a. Chức năng của ngoại thương: Chức năng lưu thông đối ngoại quyết định tính chất đặc thù của ngoại thương so với các ngành kinh tế quốc dân khác.

b. Đặc điểm kinh tế - xã hội cơ bản của nước ta:

-         Thø nhÊt, nư­íc ta ®ang trong qu¸ tr×nh tõ mét nÒn s¶n xuÊt nhá phæ biÕn ®i lªn CNXH.

-         Thứ hai, nÒn kinh tÕ nư­íc ta lµ mét nÒn kinh tÕ cã nhiÒu thµnh phÇn tham gia.

c. Bối cảnh quốc tế:

-         Nh÷ng th¸ch thøc, khã kh¨n: T¸c ®éng ®ét ngét khi hÖ thèng XHCN ë Liªn X« sôp ®æ; th­ư¬ng m¹i TG diÔn ra trong mét m«i tr­êng c¹nh tranh khèc liÖt; Sù phô thuéc kinh tÕ gi÷a c¸c nứ­íc ngµy cµng lín; Xu h­ướng toµn cÇu ho¸ kinh tÕ vµ nh÷ng mÆt tiªu cùc cña nã,....

-          Nh÷ng thêi c¬, thuËn lîi:Quan hÖ bu«n b¸n víi c¸c nứ­íc kh¸c trªn TG ®­ược c¶i thiÖn mét c¸ch ®¸ng kÓ; ViÖt Nam thùc hiÖn đường­ lèi më cöa vµ héi nhËp víi bªn ngoµi ®óng vµo thêi kú mµ thÕ giíi chuyÓn tõ ®èi ®Çu sang ®èi tho¹i; t¸c ®éng tÝch cùc cña xu thÕ toµn cÇu ho¸,...

d. Nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế trong thời kỳ kế hoạch

- t¨ng tr­ëng vµ ph¸t triÓn bÒn v÷ng;

- æn ®Þnh, n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n, ®­a ®Êt n­íc ra khái t×nh tr¹ng mét n­íc nghÌo vµ kÐm ph¸t triÓn;

- cñng cè v÷ng ch¾c quèc phßng vµ an ninh;

- t¹o m«i tr­êng thuËn lîi cho ®Êt n­íc ph¸t triÓn nhanh h¬n,....

Câu 3: Trình bày nhiệm vụ của hoạt động ngoại thương hiện nay?

a. Nâng cao hiệu quả kinh doanh, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa đất nước

- N©ng cao hiÖu qu¶ KD:

+ t¹o ra nh÷ng c¬ héi lµm ¨n ®ång thêi còng t¹o ra søc Ðp cho c¸c doanh nghiÖp trong n­íc: chÊp nhËn nh÷ng nguyªn t¾c cña c¹nh tranh trªn thÞ tr­êng, chÊp nhËn gi¸ quèc tÕ

+ chuyÓn dÞch c¬ cÊu nÒn KT theo h­íng ph¸t huy LTSS quèc gia.

+ c¬ chÕ qu¶n lý ph¶i biÕn ®æi phï hîp víi “luËt ch¬i chung” trªn thÞ tr­êng TG.

- §èi víi nhiÖm vô thóc ®Èy sù nghiÖp CNH ®Êt n­íc:

+ NT cã nhiÖm vô t×m kiÕm nh÷ng ®Çu vµo míi vµ tiªu thô nh÷ng s¶n phÈm cña ngµnh CN lµm ra.

+  Thóc ®Èy qu¸ tr×nh liªn kÕt kinh tÕ ë trong n­íc vµ gi÷a trong n­íc víi n­íc ngoµi ®Ó tranh thñ nh÷ng lîi thÕ do ngo¹i th­¬ng vµ ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ mang l¹i nh­ chuyÓn giao c«ng nghÖ, vèn, know-how, marketing,... gãp phÇn ®Èy nhanh tèc ®é CNH

b. Góp phần giải quyết những vấn đề kinh tế xã hội quan trọng của đất nước: vốn, việc làm, công nghệ, sử dụng tài nguyên có hiệu quả.

b1. Vèn:

-          T¹o vèn: vèn trong n­íc vµ vèn §TNN

-          Sö dông vèn cã hiÖu qu¶:

+ nhËp khÈu tiÕt kiÖm, cã chän läc;

+ ph©n bæ hîp lý nguån vèn ®Çu t­ theo ngµnh, vïng, theo ®Þnh h­íng thay thÕ nhËp khÈu hay h­íng vµo xuÊt khÈu, theo c¸ch sö dông lao ®éng,...

b2. ViÖc lµm:( sự phát triển của nông nghiệp,công nghiệp, dịch vụ trong nước nếu kh có NT hỗ trợ đắc lực thì kh thu hút đc lao động)

-          ph¶i t¹o ra nh÷ng ngµnh nghÒ míi cã lîi thÕ c¹nh tranh ®Ó thu hót ®­îc nhiÒu lao ®éng: lµng nghÒ xk, gia c«ng xuÊt khÈu, KCX, c¸c ngµnh dÞch vô xuÊt khÈu,..

-          t¨ng hµm l­îng chÕ biÕn trong s¶n phÈm xuÊt khÈu ®Ó thu hót lao ®éng vµo c¸c ngµnh c«ng nghiÖp chÕ biÕn

-          ®­a lao ®éng tham gia vµo ph©n c«ng lao ®éng quèc tÕ( lối thoát lớn nhất cho giải quyết nạn thất nghiệp ở nước ta hiện nay)

b3. C«ng nghÖ:

Thùc tr¹ng:

- Tr×nh ®é KH-CN thÊp kÐm, tôt hËu xa so víi c¸c n­íc

-          TiÒm lùc khoa häc cã nhiÒu h¹n chÕ, yÕu kÐm

-          C¬ chÕ qu¶n lý KH-CN ch­a phï hîp víi c¬ chÕ thÞ tr­êng

-          KH-CN Ýt g¾n víi s¶n xuÊt vµ ®êi sèng

è    NhiÖm vô:

•          CÇn thùc hiÖn mét qu¸ tr×nh chuyÓn giao c«ng nghÖ tõ ngoµi vµo qua con ®­êng ngo¹i th­¬ng; để tranh thủ công nghệ mới của nước ngoài, áp dụng vào hoàn cảnh cụ thể nước ta.

•          Cải tiến công nghệ nhập khẩu, tiến tới kết hợp ứng dụng, cải tiến và sáng tạo để tạo ra những công nghệ có chất lượng cao và mới riêng của nước ta.

b4. Sö dông tµi nguyªn cã hiÖu qu¶:

-          X©y dùng mét c¬ cÊu s¶n phÈm xuÊt khÈu hîp lý

-          t¨ng hµm l­îng chÕ biÕn trong s¶n phÈm xuÊt khÈu

-          khuyÕn khÝch n©ng cao tû lÖ néi ®Þa ho¸ (local content) ®èi víi c¸c DN cã vèn §TNN

c. Đảm bảo sự thống nhất giữa tính kinh tế và tính chính trị trong hoạt động ngoại thương.

- ViÖc tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng NT ph¶i dùa trªn sù tÝnh to¸n mét c¸ch toµn diÖn c¸c yÕu tè ®· h×nh thµnh vµ xu h­íng ph¸t triÓn kinh tÕ vµ chÝnh trÞ trong n­íc vµ quèc tÕ nh   + nhu cÇu vµ kh¶ n¨ng ®¸p øng s¶n xuÊt trong n­íc,

            + an ninh l­¬ng thùc,

     + sù tiÕn bé KHKT,

     + t×nh h×nh kinh tÕ vµ thÞ tr­êng hµng ho¸ TG,

     + c¸c chÝnh s¸ch KT vµ th­¬ng m¹i cña c¸c b¹n hµng,...

-          Tu©n theo sù qu¶n lý thèng nhÊt cña Nhµ n­íc vÒ c¸c ho¹t ®éng nµy:

 + Nhµ n­íc (ChÝnh phñ Trung ­¬ng) lµ ng­êi duy nhÊt ®­îc ban hµnh c¸c chÝnh s¸ch vµ gi¶i thÝch c¸c chÝnh s¸ch ngo¹i th­¬ng.

+ ChÝnh phñ th«ng qua c¸c c¬ quan chøc n¨ng cña m×nh, kiÓm so¸t ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng cña c¸c doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong lÜnh vùc nµy.

+ C¸c ®Þa ph­¬ng, c¸c ngµnh vµ c¸c doanh nghiÖp ph¶i phèi hîp víi nhau trong viÖc hoµn thµnh c¸c môc tiªu chung ®· v¹ch ra.

-          ChÝnh s¸ch vµ c¸c ho¹t ®éng ngo¹i th­¬ng trong thùc tiÔn ph¶i vËn ®éng cïng chiÒu víi chÝnh s¸ch ®èi ngo¹i cña Nhµ n­íc ViÖt Nam.

Câu 4: Ngoại thương đóng góp như thế nào trong vấn đề giải quyết vốn và công nghệ trong quá trình phát triển kinh tế? (

Câu 5: Ngoại thương đóng góp như thế nào trong vấn đề giải quyết việc làm và sử dụng tài nguyên có hiệu quả trong quá trình phát triển kinh tế?

Câu 6: Ngoại thương đóng góp như thế nào vào việc nâng hiệu quả kinh doanh và thúc đẩy quá trình CNH đất nước?

Câu 7: “ Tính chính trị” trong hoạt động ngoại thương là gì?Tại sao phải đảm bảo sự thống nhất giữa kinh tế và chính trị trong hoạt động ngoại thương?

- Tính CT trong hđ NT:

Tính chính trị trong hoạt động NT đó là sự tính toán 1 cách toàn diện các yếu tố đã hình thành và xu hướng phát triển nền kinh tế nước ta, tình hình kinh tế chính trị trong nước và quốc tế, sự tiến bộ khoa học kĩ thuật, tình hình kinh tế và thị trường hàng hóa thế giới, các chính sách kinh tế và thương mại của các bạn hàng.

Tính chính trị trong hoạt động ngoại thương còn có nghĩa là tuân theo sự quản lý thống nhất của nhà nước về các hoạt động này.

- Đảm bảo sự thống nhất giữa kinh tế và chính trị trong hđ NT vì: Lợi ích cơ bản và lâu dài của đất nước đòi hỏi phải mở rộng quan hệ thân thiện với các nước khác.Sự phát triển kinh tế, sức mạnh kinh tế là vấn đề cốt lõi của sự vận động về Ctri, an ninh quốc gia. Có thể nói phát triển kinh tế ổn định và cải thiện đời sống nhân dân là điều kiện quan trọng của ổn định chính trị. ( ổn định Ctri là 1 đk để buôn bán, hợp tác đầu tư) .Vì vậy, phải đảm bảo sự thống nhất KT & CT.Do đó, các hoạt động NT trong thực tiễn phải vận động cùng chiều với chính sách đối ngoại của nhà nước=> tạo nên sức mạnh cho cả 2!

Câu 8: “ Không  có ngoại thương thì không tồn tại các quan hệ kinh tế đối ngoại” có đúng không?

Kinh tế đối ngoại là lĩnh vực kinh tế thể hiện phần tham gia của nền kinh tế quốc gia vào nền kinh tế thế giới và là phần phụ thuộc về kinh tế giữa các quốc gia hay “phần giao” của những giao dịch kinh tế giữa các nước. Đây là tổng thể các quan hệ kinh tế giữa một quốc gia với phần còn lại của thế giới dựa trên cơ sở sự phát triển phân công lao động quốc tế và chuỗi giá trị toàn cầu. Lĩnh vực kinh tế đối ngoại bao gồm thương mại quốc tế, đầu tư quốc tế và chuyển giao công nghệ, di chuyển lao động quốc tế, các quan hệ tiền tệ và tín dụng quốc tế và các dịch vụ quốc tế khác. Lĩnh vực kinh tế đối ngoại có thể được xem xét từ bản chất kinh tế của quan hệ và giao dịch, ý chí điều chỉnh của Chính phủ thông qua chính sách, cơ chế và các công cụ và đội ngũ nhân lực thực hiện các quan hệ.

* Ngoại thương: Ngoại thương là sự trao đổi hàng hóa giữa nước này với nước khác thông qua các hoạt động mua và bán. Trong hoạt động ngoại thương: xuất khẩu là viẹc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài, và nhập khẩu chính là việc mua hàng hóa và dịch vụ của nước ngoài. Toàn bộ hoạt động xuất nhập khẩu trong ngoại thương của một nước hay một nhóm nước được gọi là mậu dịch quốc tế hay thương mại quốc tế.

NT là 1 hình thức của KTĐN => vẫn có thể kh có NT nhưng vẫn tồn tại các quan hệ kinh tế đối ngoại.

Câu 10: Nói “sản xuất quyết định sự phát triển của ngoại thương có đúng không? Giải thích mối quan hệ này trong điều kiện nước ta?

a. SX sÏ quyÕt ®Þnh ®Õn quy m«, tèc ®é vµ tÝnh chÊt cña ho¹t ®éng NT.

•         Trong chu tr×nh t¸i SX x· héi:

S¶n xuÊt – Ph©n phèi – Trao ®æi – Tiªu dïng

NT gi÷ vai trß kh©u trung gian lµ cÇu nèi gi÷a SX vµ TD

•         SX -> NK: s¶n xuÊt quy m« lín, lu©n chuyÓn hµng ho¸ nhanh, nhu cÇu ®Çu vµo lín à ho¹t ®éng NK ph¸t triển

•         SX -> XK: s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh qui m«, chÊt l­îng vµ gi¸ c¶ cña hµng xuÊt khÈu -> tÝnh c¹nh tranh cña hµng XK trªn thÞ tr­êng quèc tÕ

TÝnh chÊt cña nÒn kinh tÕ (nÒn SX) sÏ quyÕt ®Þnh tíi tÝnh chÊt cña ho¹t ®éng NT.

b. NT t¸c ®éng trë l¹i SX:

¬ NT thóc ®Èy SX:

+ Thø nhÊt, NT t¹o ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o c¸c yÕu tè ®Çu vµo, ®Çu ra cña s¶n xuÊt, gióp chuyÓn dÞch c¬ cÊu s¶n phÈm theo h­íng cã lîi cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt tiÕp theo

+ Thø hai, NT t¹o vèn cho viÖc më réng vèn ®Çu t­ cho s¶n xuÊt

+ Thø ba, gãp phÇn t¹o ra m«i tr­êng c¹nh tranh gióp SX ph¸t triÓn v÷ng m¹nh -> t¨ng n¨ng lùc vµ hiÖu qu¶ s¶n xuÊt

+ Thø tư­, NT t¹o ®iÒu kiÖn tiÕp thu KH-CN, n¨ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt trong n­íc

+ Thø n¨m, ngo¹i th­¬ng gióp cho viÖc ph©n bè vµ sö dông c¸c nguån lùc trong n­íc mét c¸ch hiÖu qu¶ h¬n

+ Thø s¸u, ngo¹i th­¬ng t¹o ra nh÷ng yÕu tè thóc ®Èy nhÊt ®Þnh ®èi víi mét sè ngµnh c«ng nghiÖp vèn kh«ng cã c¬ héi ph¸t triÓn nµo kh¸c.

+ Thø b¶y, ngo¹i th­¬ng gióp ChÝnh phñ cã thªm nguån thu®Ó tµi trî cho ph¸t triÓn s¶n xuÊt.

¬ T¸c ®éng k×m h·m SX cña NT

-         Ho¹t ®éng XNK diÔn ra kh«ng kiÓm so¸t, kh«ng cã chÝnh s¸ch ®Þnh h­íng ®óng ®¾n cã thÓ g©y t¸c h¹i ®Õn nÒn SX néi ®Þa.

Câu 11: Ngoại thương tác động đến việc mở rộng khả năng tiêu dùng nội địa như thế nào?

+ NT trùc tiÕp NK hµng tiªu dïng mµ trong n­íc ch­ưa  SX được hoặc SX chưa đủ.

+ NT nhËp khÈu nh÷ng t­ư liÖu SX cÇn thiÕt ®Ó phôc vô cho viÖc SX hµng ho¸ TD trong n­íc.

+ NT t¹o ra nh÷ng biÕn ®æi trong nhu cÇu tiªu dïng x· héi, thÓ hiÖn:

     - T¹o ®iÒu kiÖn gia t¨ng thu nhËp, tõ ®ã t¨ng kh¶ n¨ng TD cña nh©n d©n.

     - NT t¹o thãi quen TD míi: ph¸t sinh nhu cÇu míi hoÆc biÕn ®æi c¬ cÊu nhu cÇu (chÊt l­îng, sè l­îng, gi¸ c¶)

(  Tiªu dïng t¸c ®éng trë l¹i ®Õn NT nh­ thÕ nµo?

ThÞ hiÕu, nhu cÇu TD sÏ phÇn nµo ®Þnh h­íng ho¹t ®éng NT chuyÓn dÞch theo 2 khÝa c¹nh:

     + NK hµng tiªu dïng; hoÆc

     + NK ®Çu vµo cho SX hµng tiªu dïng

à Mèi quan hÖ ®an xen lÉn nhau: SX-NT-TD-SX)

Câu 12: Mối quan hệ giữa ngoại thương và thu hút vốn đầu tư nước ngoài?

- §TNN lµ h×nh thøc di chuyÓn c¸c yÕu tè SX, c¸c nguån lùc ra n­íc ngoµi nh»m:

    + Sö dông nh÷ng nguån lùc mét c¸ch cã hiÖu qu¶ h¬n.

    + Tr¸nh nh÷ng rµo c¶n th­¬ng m¹i ®èi víi s¶n phÈm hoµn chØnh.

-         NT vµ §TNN cã mèi quan hÖ h÷u c¬ qua l¹i, cïng chiÒu

¬ Ho¹t ®éng NTöà thu hót §TNN ö:

XK ö:

- N­íc XK th­êng cã chi phÝ SX thÊp h¬n so víi chi phÝ SX cña thÕ giíi à cã kh¶ n¨ng mang l¹i lîi nhuËn cho c¸c nhµ §T.

- XK nhiÒu à cã nguån tµi chÝnh m¹nh, dù tr÷ ngo¹i tÖ nhiÒu, c¸n c©n TTQT æn ®Þnh à t¹o lßng tin cho c¸c nhµ §TNN. (VD: Trung Quèc)

- C¬ cÊu XK sÏ béc lé tiÒm n¨ng râ rÖt ë nhiÒu lÜnh vùc, ngµnh à thu hót §TNN h­íng vÒ XK.

- ThÞ tr­êng s½n cã, quan hÖ tèt à thu hót §TNN.

- HÖ thèng c¸c chÝnh s¸ch khuyÕn khÝch XK à ­u ®·i cho §TNN.

- ChØ sè XK/GDP (NT/GDP): ®é më cña nÒn KT

NK ö:

- Quèc gia cã nhu cÇu lín vÒ c¸c lo¹i s¶n phÈm vµ cã kh¶ n¨ng thanh to¸n à dÔ thu hót ®­îc §TNN vµo ho¹t ®éng SX thay thÕ NK ®Ó tiªu thô t¹i chÝnh thÞ tr­êng ®ã

VD: ngµnh CN «t« ViÖt Nam

- Nãi chung c¸c t¸c ®éng kh¸c t­¬ng tù nh­ t¸c ®éng cña ho¹t ®éng XK ®Õn §TNN à gép chung l¹i lµ NT öà §TNN ö

¬ Vèn §TNN öà ho¹t ®éng NT ö:

- §TNN sÏ më réng quy m« SX, ®a d¹ng ho¸ lÜnh vùc SX cña mét quèc gia à NT ph¸t triÓn

- §TNN ®i liÒn víi m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i, c«ng nghÖ tiªn tiÕn, tr×nh ®é qu¶n lý, SX lín, s¶n phÈm míi,…à T¨ng kh¶ n¨ng XK sang c¸c thÞ tr­êng míi

CHƯƠNG IV:

Câu 1: Hiệu quả kinh tế ngoại thương là gì? Cách tính hiệu quả về mặt tài chính của xuất khẩu. Cho ví dụ?

Hiệu quả = Kết quả à chưa chính xác

            Về mặt hình thức, hiệu quả là một phạm trù so sánh giữa kết quả đầu ra và chi phí đầu vào.

            - Kết quả đầu ra: kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu, tăng thu nhập quốc dân, lợi nhuận,...

            - Chi phÝ đầu vào: chi phí sản xuất cá biệt, chi phí lao động xã hội,...

à     Chi phí sản xuất trong nước là nền tảng của hiệu quả kinh tế ngoại thương

                        Hiệu quả kinh tế ngoại thương được tạo ra trong lĩnh vực sản xuất và được thực hiện qua trao đổi ngoại thương                            

Kết luận-Bản chất của hiệu qủa kinh tế ngoại thương:

         Nội dung cơ bản của hiệu quả kinh tế ngoại thương là góp phần thúc đẩy tăng nhanh năng suất lao động xã hội, nghĩa là tiết kiệm lao động xã hội, tăng thu nhập quốc dân có thể sử dụng, qua đó tạo thêm nguồn tích luỹ cho sản xuất và nâng cao mức sống ở trong nước.  

*) Cách tính hiệu quả tài chính của hoạt động kinh doanh xuất khẩu:

àDựa theo giá trị thời gian của đồng tiền.

a)      Trong điều kiện không có tín dụng:

-         Tỷ suất ngoại tệ:

Trong đó:         DTXK: tính bằng ngoại tệ.

CPXK: tính bằng nội tệ.

à Cần bỏ ra bao nhiêu đồng nội tệ để có một đồng ngoại tệ.

      Nếu RXK < Tỷ giá hối đoái      à  Hiệu quả.

-         Lợi nhuận và tỷ suất lợi nhuận:

+ Ở dạng số tuyệt đối: 

P = D – CP

            Trong đó:     P    là lợi nhuận thu được.

                                    D    là doanh thu tiêu thụ sản phẩm/sử dụng DV.

                                    CP  là chi phí sản xuất, kinh doanh.

àSo sánh kết quả với chi phí bỏ ra trong quá trình kinh doanh.

+ Ở dạng tương đối thể hiện bằng tỷ suất lợi nhuận theo giá thành:

ới Z là giá thành sản phẩm)

+ Tỷ suất lợi nhuận tính theo vốn: phản ánh mức lợi nhuận thu được từ một đơn vị vốn kinh doanh:

Trong đó:           Vcd: Giá trị còn lại bình quân của tài sản cố định trong kỳ.

Vld: Số dư vốn lưu động bình quân trong kỳ.

+ Tính theo doanh thu:

b)      Trong trường hợp có tín dụng:

Giá trị tương lai: Quy doanh thu và chi phí về cùng thời điểm trong tương lai:

Pt = P(1+i)t

Trong đó:         t: thời hạn tín dụng

i: lãi suất ghép.

Pt: vốn tích lũy tại thời điểm t.

P: vốn vay.

Hiện giá: Quy doanh thu và chi phí về cùng thời điểm hiện tại:

P = Pt / (1+i)t

Với i là lãi suất chiết khấu.

Câu 2: Cách tính hiệu quả về mặt tài chính của Nhập khẩu? Cho ví dụ? ( chưa đầy đủ)

Trong điều kiện không có tín dụng:

Tỷ suất ngoại tệ NK:

RNK = DT NK (nội tệ) / CPNK ( ngoại tệ)

                        RNK à tỷ suất NT NK

                        DTNK à doanh thu NK = nội tệ

                        CPNK à chi phí NK = ngoại tệ

                        Mất 1 đv ngoại tệ à ??? đv nội tệ

                        RNK > eBID à hiệu quả; ngược lại không hiệu quả

Câu 3: Phân biệt lợi nhuận tài chính và lợi nhuận kinh tế?

Lợi nhuận tài chính =  doanh thu – chi phí tài chính

         Lợi nhuận kinh tế = Doanh thu – chi phí kinh tế

         Chi phí kinh tế = Chi phí tài chính (kế toán) + chi phí cơ hội + chi phí chìm.

         - Chi phí cơ hội là khoản bị mất mát do không sử dụng nguồn lực theo phương án sử dụng tốt nhất.

         - Chi phí chìm là những khoản chi phí đã thực       hiện và không thể thu hồi

            LNTC                                                                        LNKT

- Đc tính toán bởi các nhà Kế toán                                - Các nhà KT học

- Mục đích: xđ hiệu quả tài chính(tối                              - Hq kinh tế ( tối đa hóa phúc lợi

Đa hóa lợi nhuận)                                                          xã hội)

- xđ giá cả, CP, hiệu quả kinh doanh: sd                        - Sd giá cả thị trường hoặc chi

Giá cả lấy theo thời giá, theo chi phí                               phí cơ hội của hàng hóa để đo giá

Lịch sử                                                             trị của nó

- Trong kế toán chỉ quan tâm đến các chi                      - Trong KT học quan tâm đến giá

Phí bằng tiền, số liệu do hạch toán kế toán                     trị tất cả các nguồn tài nguyên,

Cấp, số liệu về tổng DT,CP mà doanh              chi phí cơ hội của các nguồn lực

Nghiệp thực tế bỏ ra để SX hay mua hàng                    trong SXKD

Và tiêu thụ.

-Trong việc xác định các đại lượng:

Tiền lương là chi phí với doanh nghiệp                -nhưng là thu nhập của người lao                                                                          động

Thuế là chi phí với doanh nghiệp,                                   nhưng là khoản thu với nhà nước                                                                          để tái đầu tư

Trợ giá là thu nhập của doanh nghiệp                 nhưng là chi phí của Nhà nước

Câu 4: Mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế cá biệt và hiệu quả kinh tế xã hội của hiệu quả kinh tế Ngoại Thương?

- Hiệu quả kinh tế cá biệt là hiệu quả kinh tế thu được từ hoạt động ngoại thương của từng doanh nghiệp, của từng thương vụ, mặt hàng xuất khẩu, nhập khẩu.Biểu hiện chung của hiệu quả cá biệt là doanh lợi mà mỗi doanh nghiệp đạt được.

- Hiệu quả kinh tế xã hội mà ngoại thương đem lại cho nền kinh tế quốc dân là sự đóng góp của hoạt động ngoại thương vào phát triển sản xuất, đổi mới cơ cấu kinh tế, tăng năng suất lao động xã hội, tích lũy ngoại tệ, tăng thu cho ngân sách, giải quyết việc làm, cải thiện đời sống nhân dân…

=> Giữa hiệu quả KT cá biệt và hp KTXH có mối quan hệ nhân quả và tác động qua lại với nhau. Hiệu quả kinh tế quốc dân chỉ có thể đạt được trên cơ sở hoạt động có hiệu quả của các doanh nghiệp ngoại thương.Tuy nhiên có thể có những DN xuất nhập khẩu kh đảm bảo hiệu quả( bị lỗ) nhưng nền kt vẫn thu đc hiệu quả( chỉ chấp nhận đc trong những thời điểm nhất định do những nguyên nhân khách quan mang lại). Các nhà Doanh nghiệp NT phải quan tâm đến hiệu quả KTXH vì đó là tiền đề và điều kiện cho DN kinh doanh có hiệu quả. Nhưng để DN quan tâm đến hiệu quả KTXH chung của nền KT quốc dân Nhà nước cần có chính sách kết hợp hài hòa lợi ích XH với lợi ích của DN và cá nhân người LĐ.

Câu 6: Sự giống và khác nhau giữa hiệu quả kinh tế tài chính và hiệu quả KT XH của hoạt động ngoại thương? Cho ví dụ?

+ Phân biệt hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế

         Về quan điểm:     Hiệu quả tài chính à vi mô

                                    Hiệu quả kinh tế à vĩ mô

         Về tính toán:

            - Khác biệt về chi phí

            - Khác biệt về thuế, tiền lương, các khoản bù giá, trợ giá

Khác biệt về chi phí

Lọi nhuận tài chính =  doanh thu – chi phí tài chính

         Lợi nhuận kinh tế = Doanh thu – chi phí kinh tế

         Chi phí kinh tế = Chi phí tài chính (kế toán) + chi phí cơ hội + chi phí chìm.

         - Chi phí cơ hội là khoản bị mất mát do không sử             dụng nguồn lực theo phương án sử dụng tốt nhất.

         - Chi phí chìm là những khoản chi phí đã thực       hiện và không thể thu hồi

Tiền lương là chi phí với doanh nghiệp nhưng là thu nhập của người lao động

         Thuế là chi phí với doanh nghiệp, nhưng là khoản thu với nhà nước để tái đầu tư

         Trợ giá là thu nhập của doanh nghiệp nhưng là chi phí của Nhà nước

VD: 1 cty có số vốn 800tr, báo cáo kq kd:

A.Doanh thu: 2000

B. Tổng chi phí (Giá vốn hàng hóa tiêu thụ+ tiền công trả NV+Tiền thuê nhà cửa+ Thuế): 1700

C. Lợi nhuận( hiệu quả tài chính): 300

Còn lợi nhuận KT ( hiệu quả KT) ngoài tổng CP ở trên còn bao gồm Chi phí thời gian của người chủ+ Chi phí cơ hội về vốn( đem vốn gửi NH có thể thu đc lãi suất..) =40+168 => Lợi nhuận KT=92

Câu 7:Phương pháp xác định 1 số chỉ tiêu hiệu quả kinh tế xã hội của hoạt động ngoại thương? ( đọc thêm SGK vì thầy hỏi thêm VD về 1 trong các PP)

-         Giá trị HH gia tăng

                Giá trị gia tăng = Lãi ròng + Lương + Thuế - Trợ giá, bù giá

-         Hiệu quả KT của vốn

                Hv = GTGT / Vốn KD BQ trong năm

-         Tăng thu và tiết kiệm ngoại tệ

                Tăng thu ngoại tệ = Thu ngoại tệ do XK – CP ngoại tệ cho NK

                Tiết kiệm ngoại tệ = CP ngoại tệ nếu NK – CP ngoại tệ cần NK

-         Mức đóng góp vào ngân sách NN

      Tỷ lệ= Mức đóng góp vào NS/ Tổng vốn bình quân

CHƯƠNG VI:

Câu 1: Nêu nội dung chủ yếu của chế độ “ Nhà nước độc quyền Ngoại Thương” trong giai đoạn trước năm 1986?

      Giai đoạn 1955 – 1975/1980:

-          Nhà nước nắm độc quyền về ngoại thương và mọi quan hệ kinh tế đối ngoại khác với nước ngoài

-          Mọi hoạt động ngoại thương đều được kế hoạch hóa với một hệ thống chỉ tiêu pháp lệnh chặt chẽ và được chỉ đạo tập trung từ trung ương

-          Các hoạt động ngoại thương đều được giao cho các tổ chức kinh tế nhà nước

-          Các quan hệ thương mại giữa nước ta với các nước XHCN khác đều mang tính chất nhà nước

-           Các tổ chức kinh doanh ngoại thương và các tổ chức kinh tế của nhà nước phải thực hiện theo cam kết của chính phủ VN

-          Cơ chế quản lý tập trung bao cấp ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động ngoại thương đặc biệt là xuất khẩu và phát triển hàng hóa xuất khẩu

Giai đoạn 1980 – 1986:

-          Nhà nước ra nghị quyết bắt đầu cho quá trình sửa đổi cơ chế quản lý ngoại thương

-          Sửa đổi công tác kế hoạch hóa xuất khẩu theo hướng thu hẹp các chỉ tiêu pháp lệnh đối với xuất khẩu

-          Mở rộng quyền ngoại thương đối với các địa phương thông qua các tồ chức ngoại thương địa phương

-          Mở rộng quyền kinh doanh cho các doanh nghiệp thuộc các bộ

-          Hình thành chế độ tự cân đối ngoại tệ đối với các địa phương

Câu 2: Sự nghiệp đổi mới cơ bản về tổ chức quản lý kinh doanh xuất nhập khẩu trong thời gian từ 1986 đến nay được thể hiện như thế nào? Ý nghĩa của sự đổi mới đó đối với phát triển ngoại thương nước ta hiện nay?

-  Đại hội VI của Đảng khẳng định: Kiên quyết xóa bỏ cơ chế quản lý kiểu tập trung, quan liêu bao cấp, hình thành đồng bộ cơ chế kế hoạch hóa theo phương thức hạch toán kinh doanh XHCN

-  Nghị định 64 về quản lý hoạt động xuất nhập khẩu là 1 bước đột phá mới trong chuyển đổi cơ chế nhà nước độc quyền ngoại thương:

o        Các doanh nghiệp nhà nước thuộc các ngành và địa phương được phép xuất khẩu trực tiếp các sản phẩm do cơ sở sản xuất ra

o        Phạm vi kinh doanh xuất nhập khẩu được mở rộng

o        Miễn giảm thuế cho hàng xuất khẩu

-    Hiến pháp 1992: Nhà nước thống nhất và mở rộng hoạt động kinh tế đối ngoại, phát triển các hình thức quan hệ kinh tế ở mọi quốc gia, mọi tổ chức quốc tế trên nguyên tắc tôn trọng độc lấp chủ quyền và cùng có lợi, bảo vệ thúc đẩy sản xuất trong nước

-  Từ 1998, chính phủ ban hành nhiều nghị quyết bãi bỏ các giấy phép không cần thiết, cho phép các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế ngoài quốc doanh được quyền kinh doanh xuất nhập khẩu theo quy định của pháp luật, xóa bỏ hoàn toàn chế độ giấy phép kinh doanh xuất nhập khẩu, quyền kinh doanh và quyền tự chủ của doanh nghiệp được tôn trọng

ð      Như vậy cho đến 1998, nguyên tắc “nhà nước độc quyền ngoại thương” đã thực sự bị loại bỏ thay vào đó là “nhà nước thống nhất quản lý các hoạt động ngoại thương”

Ý nghĩa: Những thay đổi trong quản lý và chính sách ngoại thương đã góp phần tích cực vào sự phát triển buôn bán của nước ta với nước ngoài, đặc biệt là với khu vực thị trường các nước phát triển.

Câu 6:

Câu 7:

CHƯƠNG VII:

Câu 2: Đặc điểm của chiến lược phát triển NT VN hiện nay?

Định hướng lớn (Văn kiện ĐH Đảng VII):

            Hướng mạnh về xuất khẩu, thay thế nhập khẩu những mặt hàng trong nước sản xuất có hiệu quả. Mở rộng, đa dạng hóa và đa phương hóa quan hệ kinh tế đối ngoại trên nguyên tắc giữ vững độc lập, chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi, thu hút các nguồn lực bên ngoài để phát huy mạnh mẽ các lợi thế và nguồn lực bên trong.

Trªn thùc tÕ hiÖn nay th× ViÖt Nam ®ang thùc hiÖn kÕt hîp c¶ 3 m« h×nh chiÕn l­îc trong ®ã träng t©m lµ chiÕn l­îc SX h­ướng vÒ XK.

•         XK s¶n phÈm th«: dÇu th«, than ®¸.

•         SX thay thÕ NK: ®iÓn h×nh lµ ngµnh ®­êng, s¾t thÐp, xi m¨ng.

•         SX h­ưíng vÒ XK: chiÕm ®a sè: dÖt may, giµy dÐp, n«ng s¶n, ®å gç, ®iÖn, ®iÖn tö, thñ c«ng MN.

-         Khuyến khích sản xuất hàng XK, xây dựng một số mặt hàng XK chủ lực:

-         Thực hiện bảo hộ có lựa chọn một số mặt hàng sản xuất trong nước

-         Thực hiện đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ kinh tế đối ngoại.

-         Khuyến khích mạnh mẽ mọi thành phần kinh tế tham gia sản xuất kinh doanh XNK.

-         Nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hóa và dịch vụ trên trường quốc tế

-         Đẩy mạnh các lĩnh vực thu ngoại tệ

-         Đẩy mạnh hoạt động tiếp thị, xúc tiến thương mại, thông tin thị trường.

-          

Câu 3: Chiến lược sản xuất thay thế nhập khẩu: Nội dung, ưu nhược điểm và xu hướng áp dụng trên thế giới?

Nội dung

   - Khi theo đuổi chiến lược này, Quốc gia muốn tự sản xuất đại bộ phận hàng hóa và dịch vụ để đáp ứng nhu cầu trong nước.

   - Thực hiện chính sách đóng cửa và thi hành chính sách bảo hộ cao nhằm tạo điều kiện thuận lợi để ngành SX trong nước phát triển và làm chủ về mặt kỹ thuật, công nghệ

Ưu điểm

-         Bước đầu đem lại sự mở mang nhất định các cơ sở sản xuất trong nước

-         Giải quyết việc làm

-         Nền kinh tế phát triển cân đối vì các ngành đều có thuận lợi như nhau

-         Nền kinh tế trong nước tránh được những ảnh hưởng xấu từ thị trường thế giới.

Nhược điểm

-    Hạn chế trong việc khai thác các nguồn lực trong và ngoài nước

-         Cán cân thương mại bị thiếu hụt, nạn khan hiếm ngoại tệ làm trở ngại cho quá trình SX trong nước

-         Tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm

-         Thiếu cơ hội cạnh tranh quốc tế, doanh nghiệp kém năng động ảnh hưởng đến chất lượng và tiềm năng phát triển KT quốc dân

Xu hướng áp dụng trên Thế Giới:

-         Nước phát triển: hầu hết theo đuổi trong TK 19

-         Nước đang phát triển: Mỹ La tinh, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ… trong khoảng trước chiến tranh 2. Sau này các nước Á, Phi coi là chiến lược chủ đạo trong những năm 60 (vì khi giành được đôc lập về chính trị cũng muốn tự chủ về kinh tế).

Câu 4: Chiến lược sản xuất hướng về xuất khẩu: Nội dung, ưu nhược điểm? xu hướng áp dụng trên thế giới?

Nội dung:

-          Tích cực tham gia phân công lao động quốc tế, bằng cách mở cửa nền kinh tế quốc dân để thu hút vốn và kỹ thuật vào khai thác tiềm năng lao động và tài nguyên của đất nước. Lấy thị trường nước ngoài là trọng tâm để phát triển sản xuất.

-          Thuyết lợi thế so sánh của Ricardo vẫn thường được coi là cơ sở lý luận của mô hình chiến lược này.

Biện pháp thực hiện:

-          Giảm bớt bảo hộ công nghiệp trong nước, giảm bớt các hàng rào thuế quan và phi thuế quan.

-          Khuyến khích nâng đỡ và hỗ trợ cho các ngành sản xuất hàng xuất khẩu.

-          Đảm bảo môi trường đầu tư cho tư bản nước ngoài.

-          Mở rộng quan hệ với các nước để khai thác thị trường bên ngoài.

Ưu điểm:

-         NT & QHKTĐN được chú trọng.

-         KT phát triển nhanh hiệu quả, năng động, tốc dộ tăng trưởng cao ( 2

con số)

-         Sử dụng hiệu quả nguồn lực của đất nước, đồng thời tận dụng được các nguồn lực từ bên ngoài ( vốn và công nghệ)

-         Một số ngành Công nghiệp đạt trình độ kỹ thuật cao và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường Quốc Tế là động lực thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng ( tác động lan tỏa).

-         Giải quyết được công ăn việc làm.

-         Giúp kinh tế trong nước hòa nhập với kinh tế khu vực và Thế Giới.

Nhược điểm:

-         Dẫn đến tình trạng mất cân đối giữa các ngành xuất khẩu và không xuất khẩu.

-         Ảnh hưởng đến công bằng xã hội.

-         Ảnh hưởng đến môi trường.

-         Tác động tăng trưởng kinh tế cao nhưng nền kinh tế phát triển không ổn định, gắn chặt vào kinh tế Thế Giới và khu vực, dễ bị tác động xấu của bên ngoài.

-          Nguy cơ lạm phát gia tăng, đặc biệt là sự gia tăng giá cả lương thực thực phẩm vốn luôn luôn tạo áp lực nặng nề trên đời sống của người dân nghèo và trở thành một vấn đề mang tính chất xã hội và chính trị.

Xu hướng áp dụng trên Thế Giới:

Tăng trưởng kinh tế qua con đường xuất khẩu là sự chọn lựa chiến lược phát triển rất thành công của những nền kinh tế Đông Á, như Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.

Người ta đã nói đến một cách thán phục sự thần kỳ kinh tế của Nhật Bản trong thập niên 1960 và sự xuất hiện của những con hổ châu Á như Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong, Singapore trong thập niên 1990, gọi họ là những nước công nghiệp mới - NIC, những nền kinh tế đã bước vào thế giới công nghiệp phát triển bằng con đường xuất khẩu.

Họ đã có một chiến lược xuất khẩu rất thông minh với một lộ trình rõ ràng, đi từ xuất khẩu nguyên liệu, khoáng sản, sang xuất khẩu sản phẩm có hàm lượng lao động lớn, và cuối cùng là xuất khẩu sản phẩm có hàm lượng công nghệ cao. Sự thành công của họ dựa trên một yếu tố rất then chốt là duy trì một hệ số ICOR thấp, có nghĩa là đồng vốn đầu tư khả dụng vào nền kinh tế mang lại một hiệu quả cao đối với sự tăng trưởng của GDP.

Câu 5: Căn cứ lựa chọn chiến lược phát triển Ngoại Thương? Khi mở rộng buôn bán với nước ngoài cần quán triệt những quan điểm gì?Vì sao?

·        Căn cứ lựa chọn chiến lược phát triển NT: ( không chắc lắm L)

- Chiến lược phải được xác định cho một tầm nhìn dài hạn, th­ường là từ 10 năm trở lên,

- Chiến lược phải mang tính tổng quát, làm cơ sở cho những hoạch định, những kế hoạch phát triển trong ngắn hạn và trung hạn.

- Chiến lược phải mang tính khách quan, có căn cứ khoa học chứ không phải dựa vào chủ quan của người trong cuộc.

·        Nhà nước cần quán triệt những quan điểmL ( vì sao? đọc thêm SGK)

-  Mở rộng hoạt động ngoại thương để thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân chủ, văn minh phải trên nền tảng: bảo vệ độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia, bảo đảm sự phát triển của đất nước theo định hướng XHCN, mở rộng quan hệ kinh tế trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, không can thiệp công việc nội bộ của nhau.

- Khắc phục tính chất khép kín của nền kinh tế, chủ động hội nhập với nền kinh tế quốc tế, thực hiện đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ thương mại.

-  Mở rộng sự tham gia của các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế vào hoạt động ngoại thương dưới sự quản lý thống nhất của Nhà nước.

-  Coi trọng hiệu quả kinh tế - xã hội trong hoạt động ngoại thương.

Cần nhớ thêm:. Chiến lược XK sản phẩm thô

Nội dung chiến lược:

-         Dựa chủ yếu vào việc sử dụng rộng rãi các nguồn tài nguyên sẵn có và các điều kiện thuận lợi trong nước về các sản phẩm nông nghiệp và khai khoáng.

-         Chiến lược này được thực hiện trong điều kiện trình độ sản xuất còn thấp, đặc biệt là trình độ của ngành công nghiệp và khả năng tích lũy vốn của nền kinh tế còn bị hạn chế.

Ưu điểm:

-         Tạo điều kiện phát triển kinh tế theo chiều rộng, xuất hiện nhu cầu thu hút vốn đầu tư nước ngoài.

-         Tăng nguồn vốn đầu tư nước ngoài và tích lũy trong nước, giải quyết công ăn việc làm, tăng đội ngũ công nhân lành nghề, dẫn đến tăng quy mô sản xuất của nền kinh tế.

-         Thay đổi cơ cấu kinh tế, góp phần tạo nguồn vốn ban đầu cho công nghiệp hóa

Nhược điểm:

-         Hiệu quả kinh tế mang lại không cao do:

-         + Cung sản phẩm thô không ổn định

-         + Cầu sản phẩm thô không ổn định

-          + Giá cả sản phẩm thô có xu hướng giảm so với hàng công nghệ

-         + Việc dựa chủ yếu vào TNTN và lao động trong nước khiến phụ thuộc rất nhiều vào điều kiện tự nhiên à không bền vững

CHƯƠNG XIII: CƠ CHẾ QUẢN LÝ XUẤT NHẬP KHẨUL ( chưa đâu với đâu L)

Câu 1: Cơ chế quản lý xuất nhập khẩu là gì? Nội dung của cơ chế quản lý xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay?

C¬ chÕ qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu cã thÓ ®­c hiÓu lµ c¸c ph­ương thøc mµ qua ®ã Nhµ n­ước t¸c ®éng cã ®Þnh h­ướng theo nh÷ng ®iÒu kiÖn nhÊt ®Þnh mµ c¸c ®èi t­ượng (chñ thÓ vµ kh¸ch thÓ) tham gia ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu nh»m ®¶m b¶o cho sù tù vËn ®éng cña ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu h­ướng ®Õn c¸c môc tiªu kinh tÕ - x· héi ®· ®Þnh cña Nhµ n­ước.

Nội dungL( xem SGK 272-273)

C¬ chÕ qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu bao gåm 3 thµnh tè c¬ b¶n:

•         Chñ thÓ ®iÒu chØnh: c¸c c¬ quan luËt ph¸p, hµnh ph¸p tõ trung ư­¬ng ®Õn ®Þa ph­¬ng (S¬ ®å 1.8)

•         §èi t­ưîng ®iÒu chØnh: C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, kinh doanh xuÊt nhËp khÈu hµng ho¸-dÞch vô xuÊt nhËp khÈu

•          HÖ thèng c¸c c«ng cô ®iÒu chØnh trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp (S¬ ®å 2.8)

•         Chủ thể điều chỉnh: Nhà nước

•         Đối tượng điều chỉnh: Doanh nghiệp XNK

•         Công cụ điều chỉnh:

Câu 2: Tại sao cần có cơ chế quản lý xuất nhập khẩu? Nguyên tắc vận hành của cơ chế quản lý xuất nhập khẩu?

Cần có cơ chế quản lý XHK:

•         Sù t¸c ®éng cña c¸c quy luËt kinh tÕ trong nÒn kinh tÕ thÞ trư­êng ë ph¹m vi quèc gia còng như­ quèc tÕ còng cã nhiÒu mÆt tr¸i

•         Qu¸ tr×nh héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ vµ x· héi ho¸ s¶n xuÊt ph¶i ®¶m b¶o ®­ược diÔn ra mét c¸ch chñ ®éng, võa tranh thñ ®­c lîi Ých do héi nhËp mang l¹i, võa kh«ng lµm tæn h¹i ®Õn lîi Ých d©n téc

•         Doanh nghiÖp rÊt cÇn sù hç trî cña Nhµ n­ước ®Ó thùc hiÖn chiÕn l­ược kinh doanh cña m×nh

•         ViÖc mua b¸n hµng ho¸ - dÞch vô trªn thÞ tr­ường thÕ giíi chÞu ¶nh h­ưởng bëi nhiÒu yÕu tè. §Ó tr¸nh nh÷ng t¸c ®éng bÊt lîi, ®ßi hái ph¶i cã sù qu¶n lý cña Nhµ nước

Nguyên tắc vận hành cơ chế quản lý XNK:

•         C¬ chÕ qu¶n lý xuÊt nhËp khÈu ph¶i:

a. §¶m b¶o ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu vµ tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh ph¸t triÓn phï hîp víi yªu cÇu cña c¸c quy luËt, ®Æc biÖt lµ c¸c quy luËt kinh tÕ, c¸c quy luËt cña thÞ tr­êng.

b. §¶m b¶o thùc hiÖn tèt nguyªn t¾c tËp trung d©n chñ trong qu¶n lý.

c. Ph¶i thùc hiÖn môc tiªu hiÖu qu¶ kinh tÕ-x· héi, lÊy ®ã lµm môc ®Ých cuèi cïng cña ho¹t ®éng qu¶n lý.

d. Ph¶i kÕt hîp hµi hoµ gi÷a c¸c lîi Ých: lîi Ých d©n téc vµ lîi Ých cña c¸c ®èi t¸c, b¹n hµng.

Câu 3:Vai trò của cơ chế quản lý xuất nhập khẩu ở Việt Nam hiện nay? Phương hướng hoàn thiện?

Vai trò của cơ chế quản lý xuất nhập khẩu ở Việt Nam:
Hiện nay xu hướng toàn cầu hoá, khu vực hoá đang diễn ra mạnh mẽ vì vậy hoạt động ngoại thương chiếm vị trí quan trọng và có tính quyết định đến toàn bộ quá trình phát triển kinh tế xã hội và quá trình hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới.
Nhưng bản thân hoạt động ngoại thương ở nước ta hiện nay còn chứa đựng nhiều những bất cập như tình trạng xuất khẩu bừa bãi thiếu định hướng, gian lận thương mại, trốn thuế..... Vì vậy để nâng cao hiệu qủa của hoạt động ngoại thương góp phần phát triển kinh tế thì cần phải có vai trò quản lý của nhà nước. Vai trò quản lý của nhà nước ở đây chính là  định hướng, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi, khuyến khích hoạt động ngoại thương,điều hòa phối hợp hoạt động và kiểm tra, kiểm soát để khắc phục những bất cập trong hđ NT.

Phương hướng hoàn thiện:

•          1. Rµ so¸t l¹i hÖ thèng luËt ®Ó ®iÒu chØnh c¸c qui ®Þnh kh«ng cßn phï hîp hoÆc ch­ưa ®­c râ, phï hîp víi c¸c qui ®Þnh cña WTO, víi c¸c nguyªn t¾c c¬ b¶n trong th­ng m¹i quèc tÕ.

•          2. X©y dùng hÖ thèng tiªu chuÈn hµng ho¸ - dÞch vô xuÊt nhËp khÈu cho phï hîp víi ®ßi hái cña thÞ tr­ường, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña hµng ho¸ -dÞch vô.

•          3. Kiªn tr× chÝnh s¸ch nhiÒu thµnh phÇn, trong ®ã kinh tÕ quèc doanh ®ãng vai trß chñ ®¹o.

•          4. TiÕp tôc c¶i c¸ch hµnh chÝnh trong lÜnh vùc th­ương m¹i

•          5. TiÕp cËn c¸c ph­¬ng thøc kinh doanh míi t¹i thÞ tr­êng ViÖt Nam, tiÕp cËn vµ ph¸t triÓn   thư­¬ng m¹i ®iÖn tö.

•          6. §iÒu hµnh l·i suÊt, tû gi¸ hèi ®o¸i mét c¸ch linh ho¹t ®Ó võa b¶o ®¶m sù æn ®Þnh kinh tÕ-x· héi, võa cã lîi cho xuÊt khÈu, h¹n chÕ nhËp khÈu.

·         7 Chñ ®éng thay ®æi c¨n b¶n ph­ương thøc qu¶n lý nhËp khÈu: Më réng sö dông c¸c c«ng cô phi thuÕ “hîp lÖ”, c¶i c¸ch biÓu thuÕ vµ c¶i c¸ch c«ng t¸c thu thuÕ, bá chÕ ®é tÝnh thuÕ theo gi¸ tèi thiÓu.

·         8 TÝch cùc s¾p xÕp l¹i c¸c doanh nghiÖp, c¸c ngµnh hµng kinh doanh, ®Æc biÖt lµ doanh nghiÖp Nhµ n­ước ®Ó n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh, c«ng bè râ rµng lé tr×nh dì bá hµng rµo b¶o hé, kh¾c phôc nh÷ng bÊt hîp lý trong chÝnh s¸ch b¶o hé, c©n ®èi l¹i ®èi t­îng b¶o hé theo h­ướng tr­íc hÕt chó träng b¶o hé n«ng s¶n.

•          9.  Coi träng ®µo t¹o c¸n bé qu¶n lý, ®µo t¹o c¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp giái

CHƯƠNG IX: CHÍNH SÁCH NHẬP KHẨU ( Vẫn còn linh tinh lắm L)

Câu 1: Nêu vai trò quan trọng của nhập khẩu đối với nền kinh tế? Thế nào là nhập khẩu bổ sung, nhập khẩu thay thế? Cho ví dụ? Trong điều kiện nước ta hiện nay, nhập khẩu bổ sung hay nhập khẩu thay thế quan trọng hơn?

Vai trò quan trọng của NK:

1.  T¹o ®iÒu kiÖn thóc ®Èy qu¸ tr×nh chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo hư­íng CNH, H§H

     C¬ cÊu kinh tÕ lµ tư­¬ng quan tû lÖ gi÷a c¸c bé phËn cña nÒn kinh tÕ quèc d©n.C«ng nghiÖp ho¸ lµ qu¸ tr×nh chuyÓn ®æi c¨n b¶n, toµn diÖn ph­ư¬ng thøc ho¹t ®éng cña nÒn kinh tÕ tõ sö dông lao ®éng thñ c«ng lµ chÝnh sang sö dông réng r·i søc lao ®éng g¾n víi c«ng nghÖ tiªn tiÕn, hiÖn ®¹i, t¹o ra n¨ng suÊt lao ®éng vµ tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cao.

     Giai ®o¹n 1; X©y dông tiÒn ®Ò c«ng nghiÖp hãa

     Giai ®o¹n 2: §Èy m¹nh c«ng nghiÖp hãa.

     Giai ®o¹n 3: DÞch vô hãa c«ng nghiÖp

•         1999-2000: chặng đường đầu tiên của quá trình CNH, HĐH trên nền tảng, nguyên tắc nền KTTT đưa nền KT VN vào đường băng sẵn sàng để cất cánh

•         2001-2010: chặng đường đẩy nhanh quá trình CNH, đưa nước ta vượt qua giai đoạn trung bình của quá trình CNH

•         2011-2020: chặng đường đẩy nhanh HĐH

•         2020: về cơ bản nước ta trở thành nước CN hiện đại

2- Bæ sung nh÷ng mÊt c©n ®èi cña nÒn kinh tÕ, ®¶m b¶o ph¸t triÓn kinh tÕ c©n ®èi vµ æn ®Þnh

-         NK bổ sung những đầu vào cho sản xuất phát triển

-         Giúp mở rộng quan hệ kinh tế đối ngoại, cho phép tận hưởng được những nguồn lực từ bên ngoài, khắc phục những mặt mất cân đối của nền kinh tế quốc dân

3. - NK gãp phÇn c¶i thiÖn vµ n©ng cao møc sèng cña nh©n d©n

-         Trực tiếp: NK hàng tiêu dùng, giúp nâng cao đời sống NK cả về vật chất và tinh thần

-         Gián tiếp:

•         NK máy móc, nguyên vật liệu…góp phần thúc đẩy SX trong nước phát triểnà tạo công ăn việc làmà đời sống nhân dân nâng cao

•         NK giúp nâng cao tính cạnh tranhàchất lượng lẫn sự đa dạng hàng hóa được nâng lênà lợi ích cho người tiêu dùng

4. NK cã vai trß tÝch cùc ®Õn thóc ®Èy XK

NK t¹o ®Çu vµo cho s¶n xuÊt hµng xk, nguyªn nhiªn vËt liÖu, m¸y mãc thiÕt bÞ phô vô xuÊt khÈu

     NK gióp thiÕt lËp ®­îc quan hÖ thư­¬ng m¹i víi n­íc XK hµng, do ®ã cã c¬ héi ®Ó XK hµng hãa cña m×nh sang c¸c n­ưíc nµy,

·        Nhập khẩu bổ sung & nhập khẩu thay thế:

1.  NK bæ sung: NK hµng hãa trong n­íc kh«ng s¶n xuÊt ®­ược hoÆc s¶n xuÊt kh«ng ®¸p øng ®ñ nhu cÇu.

NK bæ sung gióp cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn c©n ®èi vµ æn ®inh

Ví dụ:

2.  NK thay thÕ: NK nh÷ng hµng hãa mµ s¶n xuÊt trong n­íc sÏ kh«ng cã lîi b»ng NK .NK thay thÕ gióp cho s¶n xuÊt trong n­íc c¹nh tranh víi s¶n phÈm n­íc ngoµi  Do v©y nÕu thùc hiÖn tèt hai mÆt NK nµy, NK sÏ cã t¸c ®éng tÝch cùc ®Õn sù ph¸t triÓn cña nÒn ktquèc d©n.

Ví dụ:

Trong điều kiện nước ta hiện nay, nhập khẩu bổ sung hay nhập khẩu thay thế quan trọng hơn?

Câu 2: Nêu những nguyên tắc cơ bản của chính sách nhập khẩu?

1.      Nguyên tắc 1: Sử dụng vốn NK với tinh thần tiết kiệm, đem lại hiệu quả kinh tế cao

-         Nguyên tắc tiết kiệm là nguyên tắc quan trọng nhất trong hoạt động NK vì:

•         Nhu cầu tiêu dùng trong SX và nhân dân ngày càng cao trong khi lượng ngoại tệ hạn chế (chủ yếu bằng XK)

•         Môi trường tự do cạnh tranh, không còn sự viện trợ như trước đây

•         Những nước giàu bản thân họ cũng phải tiết kiệm

-         Nội dung tiết kiệm:

•         Về mặt hàng: phải nghiên cứu kĩ thị trường để xác định mặt hàng NK phù hợp với kế hoạch phát triên kinh tế - xã hội, khoa học – kỹ thuật của đất nước.

•         Về số lượng: đủ so lượng

•         Thời gian: kịp thời gian, cần gì trước thì nhập trước,

•         Giá cả: Giá cả phù hợp

2. NT 2: NK thiết bị kỹ thuật tiên tiến, hiện đại, phù hợp với điều kiện của VN

·        Phương châm: đón đầu, đi thẳng vào tiếp thu công nghệ hiện đại

·        Máy móc thiết bị tiên tiến hiện đại ? 4 tiêu chíL( công nghệ tiên tiến)

•         Tiết kiệm nguyên nhiên vật liệu

•         Tạo NSLĐ cao

•         Chất lượng sản phẩm tốt

•         Bảo vệ môi trường

·        C«ng nghÖ thÝch hîp (Appropriate Technology)    C«ng nghÖ thÝch hîp ®èi víi mçi quèc gia lµ c«ng nghÖ mµ nguån lùc sö dông cho nã phï hîp víi c¸c ®iÒu kiÖn cña quèc gia ®ã

3. Ph¶i b¶o vÖ vµ thóc ®Èy sx trong n­íc ph¸t triÓn, t¨ng nhanh xk

Th«ng thư­êng hµng NK cã gi¸ rÎ h¬n vµ phÈm chÊt tèt h¬n. Nh­ng nÕu chØ dùa vµo NK th× sÏ bãp chÕt s¶n xuÊt trong n­íc, ng­êi d©n sÏ kh«ng cã c«ng ¨n viÖc lµm,

Do vËy khi NK còng ph¶i ®­îc tÝnh to¸n kü cµng, h¹n chÕ viÖc t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn nÒn s¶n xuÊt trong n­íc, chØ nÒn cho hµng NK c¹nh tranh víi hµng néi ®ia dÇn dÇn vµ tïy vµo tõng  tr×nh ®é ph¸t triÓn cña tõng ngµnh vµ lÜnh vùc.

- §èi víi ngµnh non trÎ vµ thiÕt yÕu: cÇn b¶o hé vµ h¹n chÕ xk

-         ®èi víi ngµnh ®· cã qu¸ tr×nh ph¸t triÓn: nªn t¹o m«i tr­êng c¹nh tranh ®Ó ngµnh cã ®éng lùc ph¸t triÓn m¹nh h¬n n÷a, còng nh­ư tiÕn tíi më réng thÞ tr­êng xk

- Nhãm cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh lµ cµ phª, ®iÒu, g¹o, tiªu, mét sè tr¸i c©y ®Æc s¶n (soµi, døa, b­ëi, ...), thuû, h¶i s¶n, hµng dÖt may, giµy dÐp, ®éng c¬ diesel lo¹i c«ng suÊt nhá...;

- Nhãm cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi ®iÒu kiÖn ®­îc hç trî cã thêi h¹n vµ tÝch cùc n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh lµ chÌ, cao su, rau, thÞt lîn, l¾p r¸p ®iÖn tö, c¬ khÝ, hãa chÊt, xi m¨ng, ...;

- Nhãm cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh thÊp lµ ®­êng mÝa, b«ng, ®ç t­¬ng, ng«, qu¶ cã mói, hoa, s÷a bß, gµ, thÐp...

Nguyªn t¾c kh¸c

·        KÕt hîp gi÷a xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu:XK và NK là 2 bộ phận của quá trình mua bán quốc tế, vừa là điều kiện tiền đề, vừa là kết quả của nhau. Mục tiêu của XK là NK, và NK là phục vụ XKà mối quan hệ chặt chẽ

-         Lợi dụng vốn NK để tạo nguồn hàng XK

-         Ổn định thị trường NK để ổn định thị trường XK

-         Cân nhắc lợi ích lâu dài: lấy lãi XK bù lỗ cho NK, lãi NK bù lỗ cho XK nhưng tổng hợp phải có lãi

·        X©y dùng thÞ tr­ưêng nhËp khÈu æn ®Þnh, v÷ng ch¾c vµ l©u dµi:

 Phương châm: đa dạng hóa thị trường, đa phương hóa quan hệ

Cần lưu ý: DN phải ổn định thị trường NK vững chắc, lâu dài, xây dựng mối quan hệ bạn hàng tốt, tránh chạy đua theo thị trường, theo thời vụ…

Câu 3: Tại sao lại đưa ra nguyên tắc “ Sử dụng vốn nhập khẩu với tinh thần tiết kiệm và đem lại hiệu quả kinh tế cao”? Nội dung thực hiện nguyên tắc này?

Ý 1 câu 2 (*_*)

Câu 4: Chính sách nhập khẩu của Việt Nam trong giai đoạn 2001 -2010: Căn cứ để đề ra chính sách? Nội dung của chính sách?

Căn cứ: ( hình như vai trò (-_-)

Nội dung:

Cũng dựa vào nội dung chỉ thị  số 22 của Thủ tướng chính phủ chính sách nhập khẩu giai đoạn 2001- 2010 được đề ra cụ thể như sau:

-  Nhập khẩu phải được định hướng chặt chẽ; tăng trưởng bình quân của nhập khẩu cả thời kỳ 2001-2010 được duy trì ở mức 14% năm.

- Chú trọng nhập khẩu công nghệ cao để đáp ứng yêu cầu của các ngành  chế biến nông, lâm, thủy hải sản và sản xuất hàng công nghiệp nhẹ; đồng thời phải gắn với việc phát triển, sử dụng các công nghệ, giống cây con và vật liệu mới được sản xuất trong nước.

Cơ cấu  nhập khẩu: Dựa vào cớ cấu nhập khẩu thời gian qua (bảng 6.15) và yêu cầu sản xuất, tiêu dùng trong giai đoạn 2001 -2010, cơ cấu nhập khẩu được hình thành theo quan điểm sau:

Hàng nhập khẩu có thể chia ra 3 nhóm ngành hàng:

(1) Thiết bị máy móc:

            Gồm máy móc, nguyên vật liệu, công nghệ được nhập khẩu bảo đảm sự hoạt động hoàn chỉnh của một công trình. Nhập khẩu  thiết bị toàn bộ cần chú ý cả việc nhập khẩu bí quyết công nghệ, chuyên gia lắp đặt và hướng dẫn sử dụng

             Khi nhập khẩu thiết bị phải cố gắng đạt được các yêu cầu theo thứ tự ưu tiên sau:

-  Kỹ thuật tiên tiến, chất lượng tốt.

- Cho phép sản xuất sản phẩm xuất khẩu với khả năng cạnh tranh cao.

-  Giá cả phải chăng, có điều kiện thanh toán thuận lợi.

-  Phù hợp với điều kiện sản xuất và trình  độ tay nghề của công nhân.

            -  Mang lại hiệu quả kinh tế cao.

 (2) Nguyên nhiên vật liệu:

            Hàng năm tỉ trọng nhập khẩu nhóm ngành hàng này rất cao vì để thỏa mãn 40-90% nhu cầu nguyên liệu trong nước: trên 90% xăng dầu, 80% phân bón, thuốc trừ sâu... Nguyên nhiên vật liệu được nhập khẩu dựa vào nhu cầu thực tế của sản xuất  đồng thời phải theo quan điểm tận dụng nguyên nhiên vật liệu trong nước, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả.

(3) Hàng tiêu dùng:

            Nhập khẩu hàng tiêu dùng sẽ được thực hiện để đáp ứng nhu cầu trong nước đồng thời cũng phải phù hợp với trình độ phát triển về kinh tế, văn hóa và xã hội trong nước như sau:

            - Cơ cấu hàng tiêu dùng trong toàn bộ kim ngạch nhập khẩu ở mức độ vừa phải.

            -  Nhập khẩu có tác dụng khuyến khích và bảo vệ sản xuất hàng tiêu dùng trong nước. Khuyến khích sản xuất lương thực, thực phẩm và hàng tiêu dùng là chiến lược kinh tế cơ bản của nhà nước ta.

-  Cân nhắc mặt hàng tiêu dùng nhập. Chỉ nên nhập khẩu khi thật cần thiết, chỉ nhập khẩu những mặt hàng trong nước chưa sản xuất được, không nhập khẩu những hàng xa xỉ, không phù hợp với mức sống của nhân dân ta.

Ngoài ba nhóm ngành hàng nhập khẩu thường hay được sử dụng như trên, trong giai đoạn hiện nay, để nền kinh tế có thể phát triển được cần phải nhập khẩu cả dịch vụ và bằng phát minh sáng chế nữa. Trong nội dung chiến lược xuất nhập khẩu thời kỳ 2001 - 2010, dịch vụ cũng được  định hướng xuất nhập khẩu như hàng hóa. Tổng hợp định hướng chiến lược xuất nhập khẩu giai đoạn 2001 - 2010  được thể hiện qua bảng  6.16 như sau:

Câu 5: Hãy nêu những công cụ quản lý nhập khẩu chủ yếu ở Việt Nam? Công cụ nào quan trọng nhất? Vì sao?

2 nhóm công cụ ( biện pháp) là thuế quan và phi thuế quan:

·        Thuế nhập khẩu:ThuÕ nhËp khÈu lµ mét c«ng cô tµi chÝnh mµ c¸c n­íc sö dông ®Ó qu¶n lý ho¹t ®éng nhËp khÈu hµng hãa th«ng qua viÖc thu mét kho¶n tiÒn khi hµng hãa di chuyÓn qua biªn giíi h¶i quan vµo néi ®Þa.

·        Những biện pháp quản lý nhập khẩu thông qua hàng rào phi thuế quan:

ü      Các biện pháp hạn chế định lượng: C¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ ®Þnh l­îng lµ viÖc cÊm hoÆc h¹n chÕ th­¬ng m¹i víi mét hay nhiÒu quèc gia kh¸c, bao gåm biÖn ph¸p cÊm NK, h¹n ng¹ch NK hay c¸c h×nh thøc kh¸c.

-         Cấm nhập khẩu.

-         Hạn ngạch nhập khẩu.

-         Giấy phép nhập khẩu hàng hóa: giấy phép tự động, giấy phép không tự động.

ü      Các biện pháp tương đương thuế quan:

-         Xác định giá trị hải quan:

-         Định giá: Giá bán tối đa- giá trần, giá bán tối tiểu- giá sàn.

-         Biến phí:

-         Phụ thu:

ü      Quyền kinh doanh của các doanh nghiệp:

ü      Các rào cản kỹ thuật:

-         Các quy định tiêu chuẩn kĩ thuật:

-         Các yêu cầu về nhãn mác hàng hóa:

-         Kiểm dịch động, thực vật:

-         Các quy định về môi trường:

-         Quy định WTO

ü      Các biện pháp liên quan đến đầu tư nước ngoài:

-         Yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa:

-         Yêu cầu tỷ lệ xuất khẩu bắt buộc:

-         Yêu cầu phải gắn với phát triển nguồn nguyên liệu trong nước:

ü      Quản lý điều tiết nhập khẩu thông qua các hoạt động dịch vụ:dịch vụ phân phối, dv tài chính NH

ü      Các biện pháp quản lý hành chính:

-         Đặt cọc nhập khẩu:

-         Hàng đổi hàng:

-         Thủ tục hải quan:

-         Mua sắm của chính phủ:

-         Quy tắc xuất xứ:

Các biện pháp bảo vệ thương mại tạm thời:

-         Thuế chống phá giá:

-         Thuế chống trợ cấp:

-         Thuế chống phân biệt đối xử:

è    Công cụ quan trọng nhất : Thuế quan,vì:Thuế quan có ưu điểm:Rõ ràng,ổn định, dễ dự đoán, dễ đàm phán cắt giảm mức bảo hộ!

-         Điểm chung của thuế quan và phi thuế quan là đều nhằm mục tiêu bảo hộ các hàng hóa sản xuất trong nước, nhưng thuế quan lại ít bóp méo thương mại thế giới, dễ quản lý và thuế quan được WTO khuyến khích sử dụng.

-         Nếu như vấn đề thuế quan không tạo ra nhiều bất đồng và khó khăn trong việc xem xét và đánh giá của các thành viên trong WTO thì vấn đề RCPTQ luôn gây ra những tranh cãi và bất đồng giữa các quốc gia trên thế giới. Vì nó bóp méo thương mại quốc tế, tổn thương sự tăng trưởng kinh tế và giảm thu nhập toàn cầu; mặt khác chúng rất đa dạng, phong phú nhưng lại tác động tiêu cực đến người tiêu dùng.Hơn nữa,các biện pháp phi thuế quan không rõ ràng, khó dự đoán; thực thi khó khăn và tốn kém trong quản lý; nhà nước không hoặc ít thu được lợi ích tài chính;gây bất bình đẳng thậm chí dẫn đến độc quyền ở một số doanh nghiệp, làm cho tín hiệu thị trường kém trung thực…

-         WTO chỉ thừa nhận thuế quan là công cụ bảo hộ hợp pháp duy nhất để bảo hộ các ngành sản xuất trong nước và yêu cầu phải dỡ bỏ hàng rào bảo vệ phi thuế quan. Vì vậy TQ hóa các RCTMPTQ được các thành viên của WTO ủng hộ mạnh mẽ.

Câu 6: Thuế nhập khẩu: Khái niệm? Mục đích?

Khái niệm:

-                 Với tư cách là một công cụ quản lý nhập khẩu: “Thuế NK là một loại thuế quan đánh vào hàng mậu dịch, phi mậu dịch, khi hàng hóa đi qua khu vực hải quan của một nước”.

-                 Với góc độ kinh tế đơn thuần, một cách đơn giản, thuế NK được xem là một khoản tiền mà đối tượng nộp thuế phải nộp cho cơ quan hải quan của một nước khi có hàng hóa đi vào khu vực hải quan của nước đó.

   Mục đích:

ü      Góp phần vào việc phát triển và bảo hộ sản xuất nội địa:

-         Một mức thuế quan đánh vào hàng nhập khẩu sẽ cạnh tranh với hàng hóa trong nước sẽ làm cho giá cả trong nước tăng lên. Giá cả tăng lên làm giảm nhu cầu tiêu dùng, tăng sản xuất trong nước và giảm nhập khẩu và điều này làm giảm thâm hụt trong cán cân thương mại.

-         Chống lại các hành vi phá giá bằng cách tăng giá hàng nhập khẩu của mặt hàng phá giá lên tới mức giá chung của thị trường.

-         Trả đũa trước các hành vi dựng hàng rào thuế quan do quốc gia khác đánh thuế đối với hàng hóa xuất khẩu của mình, nhất là trong các cuộc chiến tranh thương mại.

-         Bảo hộ cho các lĩnh vực sản xuất then chốt, chẳng hạn nông nghiệp giống như các chính sách về thuế quan của Liên minh châu Âu đã thực hiện trong Chính sách nông nghiệp chung của họ.

-         Bảo vệ các ngành công nghiệp non trẻ cho đến khi chúng đủ vững mạnh để có thể cạnh tranh sòng phẳng trên thị trường quốc tế.

ü   Hướng dẫn tiêu dùng trong nước:- CP thông qua thuế để hướng dẫn tiêu dùng: Khi đánh thuế vào sp A, người tiêu dùng có xu hướng phân bố thu nhập của mình nghiêng về mua được sản phẩm B nhiều hơn.
                                             

ü   Góp phần tạo nguồn thu cho ngân sách:Thuế nhập khẩu là đặc biệt quan trọng cho các quốc gia đang phát triển như là một nguồn thu nhập chủ yếu. Các quốc gia đang phát triển thường chưa xây dựng được các thiết chế đủ mạnh để có thể đánh và thu đầy đủ các loại thuế như thuế thu nhập cá nhân cũng như thuế doanh thu hay thuế VAT. Trong so sánh với các dạng đánh thuế khác, thuế xuất-nhập khẩu thường là dễ thu hơn.

ü   Thuế góp phần thực hiện chính sách mặt hàng, chính sách thanh toán và cam kết quốc tế.

ü        Là công cụ điều tiết quan hệ đối ngoại của một quốc gia: Các quốc gia không kể quy mô và trình độ phát triển đang tìm mọi cách tham gia vào thị trường thế giới và khu vực, nhằm thụ hưởng những lợi ích do hợp tác và phân công lao động quốc tế mang lại. Một trong những cố gắng của các quốc gia theo hướng này là tìm cách giảm dần và tiến tới xóa bỏ các rào cản thương mại.

Câu 7: Phân tích lợi ích và chi phí của thuế quan? ( phải bổ sung thêm)

Gi¶ ®Þnh:

Tư­¬ng quan cung cÇu cña hµng ho¸ ®­îc ph©n tÝch x¸c ®Þnh vµ kh«ng ®æi

Sö dông ph­ư¬ng ph¸p ph©n tÝch c©n b»ng tõng phÇn

Ph©n tÝch s¬ ®å trªn c¬ së mét nÒn kinh tÕ quy m« nhá

ThÆng dư­ cña ngư­êi tiªu dïng:

ThÆng dư­ cña ngư­êi tiªu dïng lµ sù chªnh lÖch gi÷a møc gi¸ mµ ngư­êi tiªu dïng s½n sµng tr¶ víi møc gi¶ mµ hä ph¶i tr¶.

ThÆng dư­ cña ngư­êi s¶n xuÊt:

ThÆng dư­ cña ng­ưêi s¶n xuÊt lµ phÇn chªnh lÖch gi÷a møc gi¸ mµ hä nhËn ®­ưîc víi møc chi phÝ mµ hä ph¶i bá ra.

C¸ch 1:

     ThÆng dư­ cña ng­ưêi tiªu dïng:     -a-b-c-d

     ThÆng d­ư cña ngư­êi s¶n xuÊt:      +a

     Thu nhËp cña Nhµ nư­íc:       +c

     X· héi                       - b-d

     b: mÊt m¸t do SX kÐm hiÖu qu¶

     d: mÊt m¸t do h¹n chÕ tiªu dïng

C¸ch 2:

     a: T¸c ®éng chuyÓn nh­ưîng (tõ ngư­êi tiªu dïng sang ngư­êi s¶n xuÊt)

     b: t¸c ®éng b¶o hé

     c: Doanh thu thuÕ

     d: T¸c ®éng h¹n chÕ tiªu dïng

(Tác động của thuế nhập khẩu đến nền kinh tế

Khi đánh thuế nhập khẩu, người sản xuất hàng trong nước được lợi nhưng người tiêu dùng bị thiệt hại vì nó làm tăng giá của hàng nhập khẩu từ mức giá thế giới lên bằng với giá thế giới cộng với thuế nhập khẩu. Đồ thị này chỉ ra tác động của thuế nhập khẩu:

§                     Khi thực hiện thương mại tự do cân bằng thị trường như sau: người tiêu dùng muốn mua một số lượng Qd hàng hoá ở mức giá thế giới trong khi những nhà sản xuất trong nước chỉ sản xuất một số lượng Qs ở mức giá thế giới. Bằng cách nhập khẩu phần thiếu hụt (chênh lệch giữa Qd và Qs) ở mức giá thế giới, người tiêu dùng có thể thoả mãn toàn bộ nhu cầu ở mức giá này.

§                     Khi có thuế nhập khẩu cân bằng thị trường như sau: giá hàng hoá trong nước bị tăng lên đến mức bằng giá thế giới công với thuế nhập khẩu kích thích những nhà sản xuất trong nước sản suất thêm, đẩy sản lượng sản xuất trong nước từ Qs lên Qs'. Tuy nhiên do giá tăng nên cầu của người tiêu dùng bị kéo từ Qd xuống Qd'. Rõ ràng việc giá bị đẩy lên cao đã làm cho người tiêu dùng phải trả thêm một khoản tiền bằng diện tích của hình chữ nhật CEGH để mua số lượng hàng Qd'. Khoản trả thêm này một phần (bằng diện tích hình BCEF) được chuyển cho chính phủ dưới dạng thuế nhập khẩu thu được, một phần (bằng diện tích hình AFGH) được chuyển thành lợi nhuận của nhà sản xuất trong nước do vậy hai phần này không làm thiệt hại lợi ích tổng thể của quốc gia. Tuy nhiên phần diện tích hình ABF đã bị mất trắng, đây chính là tổn thất của xã hội để chi phí cho sự yếu kém của những nhà sản xuất trong nước. Diện tích hình ECD lại là một tổn thất nữa khi độ thoả dụng của người tiêu dùng bị giảm sút: thay vì có thể tiêu thụ Qd hàng hoá, do có thuế nhập khẩu họ chỉ có thể tiêu dùng Qd' mà thôi.

Tóm lại, thuế nhập khẩu dẫn đến cả thu nhập chuyển giao từ người tiêu dùng sang chính phủ và nhà sản xuất trong nước đồng thời gây tổn thất lợi ích ròng của toàn xã hội. Do những tác động ấy, nó khuyến khích sản xuất phi hiệu quả trong nước, làm cho người tiêu dùng giảm sút độ thoả dụng do phải tiêu dùng ít đi nhưng nó tạo ra nguồn thu cho chính phủ.

Câu 8: Các loại thuế suất trong biểu thuế nhập khẩu của Việt Nam hiện nay?

Ba loại thuế suất đối với hàng nhập khẩu tùy thuộc vào các đối tác khác nhau:

-         Thuế suất thông thường: Được áp dụng đối với hàng hòa nhập khẩu có xuất xứ từ nước không có thỏa thuận về đối xử Tối huệ quốc ( MFN) trong quan hệ với Việt Nam. Thuế suất thông thường được áp dụng thống nhất cao hơn 50% so với thuế suất ưu đãi.

-         Thuế suất ưu đãi: Được áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu có xuất xứ từ nước hoặc khối nước có thỏa thuận đối xử Tối huệ quốc trong quan hệ thương mại với Việt Nam.

-         Thuế suất ưu đãi đặc biệt: Được áp dụng cho hàng hóa nhập khẩu có xuất xứ từ nước hoặc khối nước mà VN và họ đã có thỏa thuận đặc biệt về thuế nhập khẩu theo thể chế khu vực thương mại tự do, liên minh thuế quan hoặc tạo thuận lợi cho giao lưu thương mại biên giới.

Câu 9: Thế nào là bảo hộ danh nghĩa của thuế quan( NPR)? Công thức tính? Cho ví dụ?

(SGK :293-295)

Câu 10: Thế nào là bảo hộ thực sự của thuế quan ( EPR)? Công thức tính? Ý nghĩa của bảo hộ thực sự?( SGK-297)

ü    Tỷ suất bảo hộ hiệu quả (EPR)

 * Nếu như NPR chỉ tính tới tác động của thuế đánh vào hàng thành phẩm thì EPR cho phép tính tác động hỗn hợp giữa thuế đánh vào thành phẩm hàng NK và thuế đánh vào nguyên liệu đầu vào để sản xuất loại hàng hóa đó.

•         EPR thực được định nghĩa: là sự biến đổi phần trăm của giá trị gia tăng vào giá nội địa so với giá trị ấy được tính theo giá quốc tế.

•         Vd: giá trị gia tăng đo bằng giá cả trong nước: chênh lệch giữa giá đã chịu thuế quan của đầu vào và đầu ra trong nước

•         Vw: giá trị gia tăng đo bằng giá cả quốc tế: chênh lệch giữa giá đã chịu thuế quan của đầu vào và đầu ra theo giá thế giới

Trong đó:

              Vd= Pd- Cd

              Pd = Pw (1+t0 )

              Cd = Cw (1+ti )

Pd, Cd: giá nội địa của sản phẩm NK và các đầu vào NK

  t0 , ti  : thuế suất đánh vào thành phẩm NK và các đầu vào NK

Pw, Cw: giá quốc tế của thành phẩm và đầu vào NK

Ví dụ: Giả sử giá trị NK của 1 chiếc xe máy là 10 triệu VND. Để sản xuất ra một chiếc xe máy tương tự cần 3 triệu VND vật tư đầu vào như các linh kiện, thép hay phụ liệu cho việc SX. Thuế NK đánh vào xe máy NK là 100%, thuế NK đối với các vật tư đầu vào cho SX xe máy trên là 20%. Tính tỷ suất bảo hộ hiệu quả thực trong TH này.

Như vậy:

Vd< Vw à -1 < Bet    <0 à Bảo hộ tiêu cực

Vd>Vw à Bet >0 à Bảo hộ tích cực

 Ý nghĩa:

-         Bảo hộ hiệu quả thật sự càng cao thì khả năng SX hàng có hiệu quả càng cao, nền CN đó càng được củng cố ở trong nước

-         Giảm thuế đánh vào đầu vào SX có thể làm tăng bảo hộ cho ngành CN            

Câu 11: Nêu các công cụ quản lý nhập khẩu phi thuế quan? Ưu nhược điểm? Xu hướng áp dụng?

·        Những biện pháp quản lý nhập khẩu thông qua hàng rào phi thuế quan:

ü      Các biện pháp hạn chế định lượng: C¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ ®Þnh l­ưîng lµ viÖc cÊm hoÆc h¹n chÕ th­¬ng m¹i víi mét hay nhiÒu quèc gia kh¸c, bao gåm biÖn ph¸p cÊm NK, h¹n ng¹ch NK hay c¸c h×nh thøc kh¸c.

-         Cấm nhập khẩu.

-         Hạn ngạch nhập khẩu.

-         Giấy phép nhập khẩu hàng hóa: giấy phép tự động, giấy phép không tự động.

ü      Các biện pháp tương đương thuế quan:

-         Xác định giá trị hải quan:

-         Định giá: Giá bán tối đa- giá trần, giá bán tối tiểu- giá sàn.

-         Biến phí:

-         Phụ thu:

ü      Quyền kinh doanh của các doanh nghiệp:

ü      Các rào cản kỹ thuật:

-         Các quy định tiêu chuẩn kĩ thuật:

-         Các yêu cầu về nhãn mác hàng hóa:

-         Kiểm dịch động, thực vật:

-         Các quy định về môi trường:

-         Quy định WTO

ü      Các biện pháp liên quan đến đầu tư nước ngoài:

-         Yêu cầu về tỷ lệ nội địa hóa:

-         Yêu cầu tỷ lệ xuất khẩu bắt buộc:

-         Yêu cầu phải gắn với phát triển nguồn nguyên liệu trong nước:

ü      Quản lý điều tiết nhập khẩu thông qua các hoạt động dịch vụ:dịch vụ phân phối, dv tài chính NH

ü      Các biện pháp quản lý hành chính:

-         Đặt cọc nhập khẩu:

-         Hàng đổi hàng:

-         Thủ tục hải quan:

-         Mua sắm của chính phủ:

-         Quy tắc xuất xứ:

Các biện pháp bảo vệ thương mại tạm thời:

-         Thuế chống phá giá:

-         Thuế chống trợ cấp:

-         Thuế chống phân biệt đối xử:

¦u, như­îc ®iÓm:

·        ¦u ®iÓm:

     - Phong phó vÒ h×nh thøc: Nhiều biện pháp phi thuế quan khác nhau có thể đáp ứng cùng một mục tiêu, áp dụng cho cùng một mặt hàng.

VD: Để hạn chế NK một mặt hàng bất kì có thể đồng thời áp dụng các biện pháp hạn ngạch nhập khẩu, cấp giấy phép NK không tự động, đầu mối NK, phụ thu NK.

     - §¸p øng nhiÒu môc tiªu:  

1 NTM có thể đồng thời đáp ứng nhiều mục tiêu với hiệu quả cao: VD: Quy định về vệ sinh kiểm dịch đối với nông sản NK vừa đảm bảo an toàn sức khỏe cho con người, động thực vật vừa gián tiếp bảo hộ sản xuất nông nghiệp trong nước một cách hợp pháp.

     - NhiÒu c«ng cô chư­a ®­ưa vµo ®µm ph¸n c¾t gi¶m hoÆc lo¹i bá

·        Nh­ưîc ®iÓm:

     - Kh«ng râ rµng vµ khã dù ®o¸n:

Các NTM trên thực tế thường được vận dụng dựa trên cơ sở dự đoán chủ quan, thậm chí tùy tiện của nhà chức trách về sản xuất và nhu cầu tiêu thụ trong nước.

Tác động NTM thường khó có thể lượng hóa được rõ ràng như tác động của thuế quan. Bản thân mức độ bảo hộ của mỗi NTM cũng chỉ có thể ước lượng một cách tương đối.-> Khó xây dựng 1 lộ trình tự do hóa thương mại rõ ràng như chỉ bảo hộ bằng thuế quan.

     - Nhµ n­ưíc kh«ng thu hoÆc Ýt thu ®ư­îc lîi Ých tµi chÝnh

     - Qu¶n lý khã kh¨n vµ tèn kÐm: vì khó dự đoán -> đòi hỏi chi phí quản lý cao và tiêu tốn nhân lực để duy trì hệ thống điều hành, kiểm soát bằng NTMs)

-         Gây bất bình đẳng thậm chí dẫn đến độc quyền ở một số DN.

-         Làm cho tín hiệu thị trường kém trung thực.( các NTM kh tác động trực tiếp lên giá mà tác động trực tiếp lên lượng cung cầu của một quốc gia)

¬     Xu hướng áp dụng: Mặc dù về lý thuyết, WTO và các định chế thương mại khu vực thường chỉ thừa nhận thuế quan là công cụ bảo hộ hợp pháp duy nhất, nhưng thực tế chứng minh rằng các nước kh ngừng sử dụng NTM mới vừa đáp ứng mục đích bảo hộ, vừa kh trái với thông lệ quốc tế.

Câu 12: Trình bày ưu, nhược điểm của biện pháp thuế quan và phi thuế quan? Xu hướng áp dụng các biện pháp này? Quan điểm của WTO về các biện pháp này?

Biện pháp thuế quan:

Thuế quan

-         Ưu điểm

-         Rõ ràng, Ổn định – dễ dự đoán

-         Tăng thu NSNN

-         Dễ đàm phán cắt giảm mức bảo hộ

-         Nhược điểm:

-         Không tạo được rào cản nhanh chóng

Quan điểm của WTO về thuế quan: Mục tiêu của WTO là dần dần tiến tới tự do hóa trên phạm vi toàn cầu về thương mại. Vì vậy các cản trở về thuế quan và phi thuế quan dần dần cần phải dỡ bỏ. Nhưng do xuất phát điểm về mặt kinh tế giữa các thành viên của WTO là khác nhau, do vậy WTO vẫn thừa nhận cho phép các nước sử dụng thuế quan để bảo hộ sản xuất trong nước, nhưng phải ràng buộc và cam kết mức thuế tiến tới dần dần dỡ bỏ hoàn toàn.

Biện pháp phi thuế quan:

 ¦u, như­îc ®iÓmL(xem câu trên)

Quan điểm của WTO về biện pháp phi thuế quan: Kh cho phép sử dụng.

Câu 13: Các biện quản lý nhập khẩu mang tính định lượng? Ưu nhược điểm? Thực tiễn áp dụng ở VN? Quan điểm của WTO về việc áp dụng các biện pháp này? ( đọc thêm SGK nhé Q!) :x

-         Lµ nh÷ng quy ®Þnh cña c¸c n­íc vÒ sè l­îng hay gi¸ trÞ hµng ho¸ ®­îc xuÊt ®i hay nhËp vÒ tõ mét thÞ tr­êng nµo ®ã.

-         Cã tÝnh chÊt b¶o hé rÊt cao à WTO yªu cÇu lo¹i bá

Gåm 3 biÖn ph¸p chÝnh:

     a-CÊm NK:

     b-H¹n ng¹ch NK:

     c-GiÊy phÐp NK:

a-CÊm NK (Import Prohibitions):

¬ Môc ®Ých:

-         B¶o ®¶m An ninh quèc gia

-         B¶o vÖ ®¹o ®øc x· héi

-         B¶o vÖ søc kháe con ng­êi, ®éng thùc vËt

-         §¶m b¶o c©n b»ng C¸n c©n TTQT

-         ë ViÖt Nam: b¶o hé SX trong n­íc

¬ Lµ biÖn ph¸p h¹n chÕ NK m¹nh nhÊt.

b-H¹n ng¹ch NK (Import Quota)

¬ Kh¸i niÖm:

     Lµ quy ®Þnh cña Nhµ n­íc vÒ sè l­îng hay gi¸ trÞ hµng ho¸ ®­îc NK nãi chung hoÆc tõ mét hoÆc mét sè thÞ tr­êng nhÊt ®Þnh nµo ®ã, trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt ®Þnh (th­êng lµ 1 n¨m).

¬ Ph©n lo¹i:

-         H¹n ng¹ch cã quy ®Þnh thÞ tr­êng/H¹n ng¹ch kh«ng quy ®Þnh thÞ tr­êng

-         H¹n ng¹ch sè l­îng/h¹n ng¹ch gi¸ trÞ

Lµ h×nh thøc thuéc hÖ thèng giÊy phÐp kh«ng tù ®éng

¬Th­êng ®­îc tÝnh to¸n vµ c«ng bè hµng n¨m dùa trªn c¬ cë nhu cÇu trong n­íc vµ mét sè yÕu tè kh¸c.

¬     Môc ®Ých cña h¹n ng¹ch:

-         B¶o hé SX trong n­íc.

-         Sö dông cã hiÖu qu¶ quü ngo¹i tÖ.

-         Thùc hiÖn c¸c cam kÕt cña CP víi n­íc ngoµi.

ViÖt Nam hiÖn nay kh«ng cßn sö dông h¹n ng¹ch n÷a.

Quy ®Þnh cña WTO ntn?

-         §iÒu XI – GATT/1994: kh«ng cho phÐp c¸c n­íc sö dông h¹n ng¹ch ®Ó h¹n chÕ NK.

-         §iÒu XVIII – GATT/1994: cho phÐp sö dông trong tr­êng hîp ®Æc biÖt (ngo¹i lÖ):

+ Kh¾c phôc sù khan hiÕm trÇm träng vÒ l­¬ng thùc, thùc phÈm, s¶n phÈm thiÕt yÕu.

+ B¶o vÖ c¸n c©n thanh to¸n.

+ §iÒu kiÖn cña c¸c n­íc ®ang ph¸t triÓn:…

c-GiÊy phÐp NK (Import Licenses)

l      Lµ mét chÕ ®é mµ theo ®ã, hµng hãa muèn NK vµo l·nh thæ mét n­íc ph¶i xin giÊy phÐp cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng.

     So víi h¹n ng¹ch th× giÊy phÐp NK ®­îc ¸p dông réng r·i h¬n.

Theo “HiÖp ®Þnh vÒ Thñ tôc cÊp giÊy phÐp NK” cña WTO: cã 2 lo¹i GP:

-         GiÊy phÐp tù ®éng: ®­îc cÊp trong vßng 10 ngµy

-         GiÊy phÐp kh«ng tù ®éng: 30 ngµy – 60 ngµy

ë ViÖt Nam, giÊy phÐp NK (XK) chuyÕn ®· ®­îc b·i bá theo N§ 89/CP ra ngµy 15/12/1995, b¾t ®Çu cã hiÖu lùc tõ 1/2/1996.

Q§ sè 46/2001/Q§-TTg ngµy 04/04/2001: mét sè hµng ho¸ chÞu sù qu¶n lý b»ng cÊp giÊy phÐp cña Bé TM vµ c¸c Bé chuyªn ngµnh (7).

Câu 14: Nêu sự giống và khác nhau giữa thuế quan và hạn ngạch?

Gièng nhau:

-         Cïng b¶o hé vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho s¶n xuÊt  trong n­íc ph¸t triÓn

-         Cïng h­íng dÉn tiªu dïng

-         Cïng dÉn tíi sù l·ng phÝ nguån lùc cña x· héi

Kh¸c nhau:

-         Về tính minh bạch:

-         VÒ x¸c ®Þnh sè l­ượng:

-         VÒ t¸c ®éng b¶o hé nhanh:

-         Nguån thu cho NSNN

-         Kh¶ n¨ng biÕn c¸c doanh nghiÖp trong n­ưíc trë thµnh ®éc quyÒn

-         Về tính ổn định và khả năng dự đoán trước.

-         Về xu hướng áp dụng trên thế giới

(- Thuế quan sử dụng công cụ thuế thông qua thuế suất, thuế biểu để điều chỉnh việc nhập khẩu;
- Về cơ bản, Thuế quan tồn tại có tính chất lâu dài và là một nguồn thu ngân sách chủ yếu của 1 QG
- Thuế quan chịu sự giám sát chặt chẽ của các tổ chức thương mại song phương và đa phương, các nước tham gia phải cam kết cắt giảm theo thỏa thuận.
- Hạn ngạch sử dụng nguyên tắc điều chỉnh về số lượng (hạn ngạch) để điều chỉnh việc nhập khẩu
- Hạn ngạch không tạo ra nguồn thu cho NSNN;
- Hạn ngạch ít bị chi phối trong các thỏa thuận về thương mại quốc tế. Nó còn được xem như một "biện pháp tự vệ" trong thương mại quốc tế.)

Câu 15: Phân biệt các biện pháp bảo hộ thương mại tạm thời? Xu hướng áp dụng các biện pháp này?

•         Thuế chống phá giá: áp dụng trong trường hợp hàng nhập khẩu vào Việt Nam mà giá bán của nước xuất khẩu quá thấp so với giá bán thông thường do được bán phá giá, gây khó khăn cho sự phát triển ngành sản xuất tương tự của nước ta. Mức thuế này được tính theo mức chênh lệch cao nhất giữa giá thông thường và giá nhập khẩu của hàng hoá đó. (Nghị định số 150/2003/NĐ-CP quy định chi tiết Pháp lệnh chống phá giá )

•         Thuế chống trợ cấp áp dụng cho hàng hoá nhập khẩu vào Việt Nam với giá bán của hàng hoá đó quá thấp so với thông thường do có được trợ cấp của nước xuất khẩu, gây khó khăn cho sự phát triển của ngành sản xuất tương tự của Việt Nam. Mức thuế này được dựa trên cơ sở chênh lệch giữa mức trợ cấp và phí nộp đơn xin trợ cấp. Tháng 5/2004 Vn công bố Phâp lệnh chống trợ cấp hàng hóa NK vào VN

•         Thuế chống phân biệt đối xử: áp dụng cho hàng hoá nhập khẩu vào Việt Nam có xuất xứ từ nước mà ở đó có sự phân biệt đối xử về thuế nhập khẩu hoặc có những biện pháp phân biệt đối xử khác đối với hàng hoá của   Việt Nam.

Xu hướng áp dụng các biện pháp: Biện pháp hạn chế định lượng bị WTO ngăn cấm, nhưng hạn chế định lượng cấm nhập khẩu hay hạn ngạch nhập khẩu vẫn còn được áp dụng trong những trường hợp cần thiết để đảm bảo duy trì an ninh quốc gia, giữ gìn đạo đức văn hóa, bảo vệ môi trường hay trong một vài trường hợp ngoại lệ đặc biệt. Biện pháp hạn ngạch vẫn được thừa nhận và được nhiều nước áp dụng để bảo hộ ngành dệt may. Ngoài ra một biện pháp mang tính chất hạn chế định lượng khác cũng được WTO thừa nhận và áp dụng rộng rãi là hạn ngạch thuế quan trong nông nghiệp.