5. Những hạn chế của nền dân chủ tư sản thời kì cận đại: - Các cuộc cách mạng dân chủ tư sản thời cận đại đề xướng tự do và bình đẳng, song chế độ bầu cử được quy định trong các hiến pháp lúc ban đầu rất không bình đẳng, chỉ có những công dân có tài sản lớn mới được quyền bầu cử. + Ở Anh: Sau cách mạng 1640 chỉ có 3,6% dân số được quyền bầu cử. Sau đó, từ 1832-1884 qua 3 lần cải cách tuyển cử cũng chỉ có 12,5% dân số được đi bầu. + Ở Pháp: luật bầu cử ngày 22.12.1789: chia công dân thành 2 loại tích cực và tiêu cực. Những công dân tiêu cực là những người không có tiền đóng thuế trực thu trị giá tối thiểu là 3 ngày công thì cũng không được quyền bầu cử. + Ở Mỹ: sau chiến tranh giành độc lập, trong số 3 triệu người chỉ có 120.000 người được quyền bầu cử. Những người nô lệ da đen, người Indian và cả những người da trắng nghèo đều không có quyền bầu cử. + Ở Nhật: sau khi Minh Trị lên ngôi nắm quyền hành 20 năm mới triệu tập quốc hội và ban bố Hiến pháp. Đến 1890 hiến pháp qui định tư cách tài sản cử tri khá cao. Vì vậy, số cử tri bầu cử quốc hội năm đó chỉ 1,24% dân số Tóm lại, quyền bầu cử theo tài sản là tính hạn chế trong nền dân chủ tư sản cận đại. Từ giữa thế kỉ XIX trở đi nhiều nước đã tiến hành cải cách , mở rộng quyền bầu cử cho nam giới. Tuy vậy, cho đến trước đại chiến thứ I, phụ nữ nhiều nước châu Âu vẫn chưa được quyền bầu cử. - Điều hạn chế lớn thứ hai trong nền dân chủ tư sản thời cận đại là các nước tư bản thống trị đất nước theo pháp luật do quốc hội thảo ra, song quốc hội đại diện cho những người có nêu trong luật pháp thường bênh vực người giàu có, chống lại người nghèo. + Ví như ở Anh luật công nhân phải bồi thường cho chủ khi bãi công đầu thế kỷ XX + Ở Pháp: luật Lơsapơliê 14.6.1791 cấm công nhân lập hội và đình công..., lương tối đa... + Hiến pháp Đức-Nhật: trao cho nhà vua quyền lực lớn. Như vậy, chủ nghĩa tư bản khi vừa mới ra đời tính dân chủ của nó có rất nhiều điều hạn chế, từ đó làm cho nhiều người thất vọng, mất lòng tin đối với khẩu hiệu tự do-bình đẳng-bác ái mà giai cấp tư sản đề xướng trong cách mạng. Vì vậy, mà thời cận đại, xuất hiện nhiều học thuyết chủ nghĩa xã hội chủ trương thay thế chủ nghĩa tư bản bằng chủ nghĩa xã hội.