Kabanata 7
bumalik

i don't want to leave because of the work na syang naumpisahan ko dito sa bohol, oo. may maiiwan akong trabaho pero napagisip-isip ko na mas malaki ang opportunity if sa manila ko nalang ituloy ang naumpisahan kong trabaho dito, diba? 

manila has a big hospital and i can be better doctor there, i know provinces needs a doctor but i don't have a choice now i think my sons needs to face that they will live in manila where i used to live.

dun ako nabuhay, namulat at dapat dun rin sila manirahan dahil dun naman talaga ako, hindi ako taga bohol sadyang napilitan lang naman akong lumipat ng bohol dahil sa tatay nila dahil ayokong magkaroon kami ng ugnayan ng tatay nilang alam kong masasaktan ko lang ang sarili ko kapag pinagpilitan ko pa na madikit skniya.

"Dr. Aragon, sgurado kayong babalik na kayo ng manila?" tanong ng isang doctor na kasamahan ko sa trabaho, kinuha ko na ang gamit ko sa ospital dahil aalis na ako bukas ng umaga, babalik na akong manila hindi para sa tatay nila pero gusto kong dun sila mabuhay dahil mas maganda ang makikita nila sa manila. 

pinagpapatuloy ko parin paghahanap sa mga magulang ko habang nagtatrabaho ako para sa mga anak ko, oo kailangan nila ng tatay pero kahit na kailan di ko gustong makihati sa attensyon ni Azrael dahil alam kong hindi kami pwede, si Chesca ang asawa nya hindi ako.

kahit naman na bumalik ako sa manila hindi ibig sabihin 'non gusto kong makipagb relasyon sknya dahil kahit kailan hindi mangyayari yun, tumaas man ang pride ko pasensya na pero hindi ko gagawin ang isang bagay na alam kong mali dahil gusto ko maging maayos ang buhay na meron ako at ang mga anak ko, hindi ko sila kayang bigyan ng kahihiyan.

gusto ko malaman ng mga anak ko na may takot sa diyos, may dangal ang kanilang ina hindi ako katulad ng iba na kakabit sa taong may asawa na, kahit na kailan di ko gustong manyari 'yon saakin dahil ang gusto ko? 

gusto ko lang maging masaya ang mga anak ko, makilala man nila ang ama nila o hindi maging kuntento sila sakin na syang bumuhay sknila ng matagal.

maaga rin ang flight namin kinaumagahan, buti nalang walang nginis sakin nung umaga at di narin ako nakapag paalam ng personal kay Darius pero nag leave ako ng note sknya pinaabot ko nalang sa kaibigan nya, sana mabasa nya 'yun. 

"Mommy, are we going home na?" Kieran asked me, ngumiti ako sa anak ko at pinatulog na muna silang dalawa dahil isang oras rin ang byahe mamaya nasa manila na kami, nakatulog rin ako nagising nalang ako na kumakain na ang dalawang bata.

ngumiti ako, pagkakaba na pagkakaba ng eroplano masyadong excited ang dalawang bata kaya mejo natawa ako, nag commute nalang kami papunta sa bahay ng Ynarez. kinakabahan ako dahil hindi ko alam ang sasabihin ko sknila lalo na bumalik akong may mga anak na ako, sino ang sasabihin kong ama ng mga anak ko?

hindi ko alam ang gagawin ko.

pero kailangan. 

"let's go, babies." pinabuhat ko ang maleta sa loob, tska umalis ang taxi. nagdoorbell ako at maid ang nagbukas nito para sakin kaya naman pumasok na kami at ilang segundo lang dumating si Tito at Tita niyakap ako. 

malaki rin kasalanan ko na hindi ko nagawang magpaalam sknila nung araw na umalis ako at alam kong mali ang nagawa kong di ko sinabi manlang sknila na aalis ako, wala naman kase akong choice ng panahong yun depress na halos ako at di ko na alam ang gagawin ko kaya naman umalis nalang ako ng walang paalam sknila.

ayoko rin naman malaman nila na buntis ako dahil baka ikahiya lang nila na nagturing sila ng anak na nadusgrasyada naman pala, nakakahiya ako alam ko pero nabuo yung bata at nandito sila kasama ko. 

"bakit ka naman umalis ng walang paalam sa'amin?" pagaalala na tanong ni tita sakin, yumakap lang ako sknila gusto kong umiyak pero hindi ko magawa dahil nakakahiya mas mahalaga na ipaliwanag ko ang lahat sknila kesa ang umiyak ako. 

tita smiled. "how are you, darling?" she asked me.

ngumiti ako at hindi ako nakasagot ng mapansin nila ang dalawang bata na umaakap sa likuran ko, tinignan ito ni tito at nilingon ako.

"who are they?" 

i played my fingers. "tito tita, sorry. kaya talaga ako umalis dahil sknila.. buntis ako 'non tito, tita." inasahan ko na magagalit sila kapag sinabi kong buntis kase ganun naman diba? pero imbis na magalit sila niyakap nalang nila ako. 

tita hugs me, i cried.

hindi ko napigilan ang sarili kong umiyak sknila dahil sa ngyari saakin na hindi ko naman kayang sabihin sknila paano ngyari, dahil alam kong mabiibigla sila kaya hindi ko nalang sasabihin kung sino ang ama nito. 

"omygod, Reese!" hiyaw ni chesca sabay yakap sakin, masaya akong makita si Chesca na nandito ngayon, namiss ko rin sya sa loob ng tatlong taon nalaman kong sobrang busy rin nya pala tulad ng asawa nya dahil inilipat sknya ng tatay nya ang pamamahala sa kumpanya nila.

masaya naman ako na atlease nagamit nya ang napagaralan nya, since nasa business naman ang course nya 'noon. 

"i'm happy to see you, reese." 

"i'm more happy to see you, chesca." 

its been a long time and i miss her so much, matagal-tagal narin ng huli kami nagkita na dalawa at masaya akong masaya sya ngayon, sana hindi sya pinahihirapan ni Azrael dahil hindi ko mapapatawad ang lalakeng 'yon kapag may nalaman akong mali, isusumpa ko talaga sya kahit tatay sya ng mga anak ko. 

tumingin sya sa mga anak ko. "you have a kids?" i nod, lightly.

mahirap ipaliwanag sknila kung paano ngyari na may anak na ako pero sana maintindihan nila na ito, sila ang dahilan bakit ako bumalik dito. 

bumuntong hiniga ako. "who's the father?" tanong ni tito. 

napalunok ako sa kaba, anong sasabihin ko ngayon kay tito?

"ano po ka--" 

napatigil ako bigla. "I'm the father." kumunot ang noo ko at nilingon ang boses na 'yun, si Azriel. what the fuck is he doing? 

"Riley? you are the father?" 

tumingin ako kay riley dahil hindi ko alam kung anong pinagagaga-gawa niya ngayon, kung alam nya lang kung gaano ako ka-kabado sa ginagawa nya.

ngumisi lang siya. "i didn't know.."

"we are drunk, that time mom." he excused.

lasing nga ako ng araw na 'yun kaya nga nagsisisi akong ngyari ang gabi na yun pero hindi ko pinagsisisihan na dumating ang dalawang bata sa buhay ko, sila ang nagbigay ng kulay sa buhay ko at masayang-masaya ako dahil nakakasama ko sila, masaya ako at kuntento ako.

kuntento naman ako pero mas gusto ko lang na mabuhay ng maayos ang mga anak ko dito sa manila.

"dito na kayo tumuloy--" umiling agad ako, hindi ako pwede tumira dito kasama sila ayokong may malaman silang sikreto tungkol sa anak naming dalawa ni azi. 

tumingin sila sakin. "sorry tita ano kase.." halos mapakamot ako dahil sa napuputol kong salita.

kinakabahan kase talaga ako.

"she can stay in a village, mom."

still on this village? still, thats fine for me.

"on this village too, don't worry mom." 

nalingon ako bigla ng makita ko si Azrael na masama ang tingin kay Riel, wag sana mag away ang magkapatid na 'yan sgurado naman akong may dahilan bakit 'to ginagawa ni Riel. 

at gusto kong malaman ang dahilan na 'yon.

bakit nga ba ginagawa to ni riel sakin, bakit sa lahat ng babaeng tutulungan nya ako pa?